Máttur matarins

Í gær birtist grein í Journal of the National Cancer Institute (JNCI) sem ber yfirskriftina Fruit and Vegetable Intake and Overall Cancer Risk in the European Prospective Investigation Into Cancer and Nutrition. Niðurstöður rannsóknarinnar voru þær að ekki væri hægt að draga úr líkunum á því að fá krabbamein með því að borða a.m.k. 5 skammta af ávöxtum og grænmeti á dag, nema að litlu leyti. Hægt er að nálgast rannsóknina hér og lesa útdrátt úr henni.

Þegar greinin er lesin finnst manni strax varhugaverðar þær aðferðir sem notaðar voru. Rannsóknin fór fram í yfir 10 löndum og á löngu tímabili. Í niðurstöðunum kemur lítið fram um þátttakendur rannsóknarinnar og ekkert kemur fram um hvaða ávexti og grænmeti þeir borðuðu né hvort þeim voru gefin tilmæli um að borða ákveðnar tegundir ávaxta eða grænmetis. Ekki er heldur neitt fjallað um það hvernig fylgst var með því að þátttakendur færu eftir tilmælum rannsóknarinnar, þ.e. borðuðu fyrrgreint magn af ávöxtum og grænmeti á hverjum degi.

Eftir að niðurstöður rannsóknarinnar voru birtar hafa miklar umræður farið fram á netinu þar sem niðurstöðurnar eru dregnar í efa og aðferðarfræði rannsóknarinnar talin vafasöm.

American Institute for Cancer Research fjallar á heimasíðu sinni um niðurstöðurnar og þar kemur eftirfarandi fram:

,,Rannsóknin slær því föstu að aukin neysla ávaxta og grænmetis minnki líkurnar á því að fá krabbamein, en aðeins að litlu leyti. Það er rökrétt þar sem rannsóknin lítur á allar tegundir krabbameina, ekki aðeins þau sem sýnt hefur verið fram á að grænmeti og ávextir geti haft fyrirbyggjandi áhrif gegn, sem oft eru sjaldgæfari krabbamein.

…Þeir þáttakendur rannsóknarinnar sem borðuðum 6 skammta eða fleiri á dag, þ.e. skammturinn sem mælt er með sem forvörn gegn krabbameini, kom í ljós að voru 11% ólíklegri til að fá krabbamein, en þeir sem borðuðu minnsta skammtinn af grænmeti og ávöxtum. Þessar tölur eiga við um öll krabbamein. En hvað kemur í ljós þegar litið er á einstakar tegundir krabbameina sem rannsóknir sýna að ávextir og grænmeti geta unnið gegn?” (þýðing höfundar þessarar síðu)

Því næst er vísað í skýrslu sem American Institute for Cancer Research (AICR) gaf út árið 2007 og má finna hér. Í viðauka við skýrsluna eru niðurstöður sérfræðinga um mátt mataræðis sem forvörn gegn ákveðnum tegundum krabbameina. Þar kemur fram að ef að farið er eftir leiðbeiningum AICR, sem mæla með að borðaðir séu 5-10 skammtar af grænmeti (þó ekki kartöflum eða maísbaunum) og ávöxtum á dag, sé hægt að koma í veg fyrir stóran hluta ákveðinna tegunda af krabbameinum, sem nánar eru útlistuð í umfjölluninni. Sjá umfjöllunina hér og hér. Þar kemur m.a. fram að hægt sé að minnka líkurnar á krabbameini í munni um 34% og magakrabbameini um 21% með því að borða fyrrgreint magn af ávöxtum og grænmeti.

David Servan Schreiber,M.D., Ph.D., höfundur bókarinnar Anti-Cancer, a new way of life, fjallaði einnig um niðurstöður rannsóknarinnar í gær og lagði áherslu á eftirfarandi í sinni umræðu, þ.e. í fyrsta lagi að einungis aukin neysla grænmetis og ávaxta geti ekki eitt og sér unnið bug á krabbameini, og í öðru lagi að hið svokallaða miðjarhafsmataræði, sem samanstendur af fleiri þáttum en aðeins 5 ávöxtum/grænmeti á dag, geti minnkað líkurnar á því að fá krabbamein um rýflega 50% (sjá rannsókn undir greinar), í þriðja lagi sýna rannsóknir á fólki sem hefur áður fengið krabbamein að þegar bæði eru borðaðir ávextir/grænmeti og stunduð líkamsrækt minnki líkurnar á endurkomu meinssins til muna. Svar David Servan Schreiber er hægt að lesa hér.

Krabbamein er flókinn sjúkdómur sem ólíklegt er að hægt verði að finna töfralausn við, eins það að borða 5 ávexti á dag. Allt sem  við innbyrgðum hefur áhrif á okkar heilsu og getur haft áhrif á það hvort líkaminn þróar með sér krabbamein eða ekki. Því eru það okkar lifnaðarhættir í heild, sem æskilegt er að samastandi af heilbrigðu mataræði sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru, auk hreyfingar og annarra hollra lifnaðarhátta sem er okkar besta vörn gegn þessum skæða sjúkdómi.

Filed under: Greinar