Máttur matarins

Fæða sem forvörn

ágúst 31, 2010 • 6:01 AM Comments Off

Bragðmikil afrísk súpa með hnetum og kjúklingabaunum

Þessi súpa er mjög vel næringarfræðilega samsett. Hún inniheldur próteinríkar, trefjaríkar, fólínsýruríkar og járnríkar kjúklingabaunir, a vítamínríkar sætar kartöflur og gulrætur, prótínríkt gæðahnetusmjör, tómatarnir eru svo ríkir af lycopene og í rauða chilipiparnum er að finna capsaicin sem talið er vinna gegn krabbameini m.a. í blöðruhálskirtli. Hún er bragðmikil og matarmikil en í senn létt í maga og auðmeltanleg. Hún inniheldur einnig heila kanilstöng sem látin er sjóða í súpunni allan tímann og svo tekin úr áður en súpan er maukuð. Kanill er öflugt krydd sem er blóðsykurjafnandi og rannsóknir sýna einnig að vinni gegn ýmsum tegundum krabbameins (sjá t.d. hér).

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, gulrætur, sætar kartöflur, tómatar
Krydd og kryddjurtir: engifer, rautt chili, hvítlaukur, kóríander, kúmin, ferskt kóríander, kanill
Hnetur: jarðhnetur

Uppskrift
fyrir 4-6

2 msk. kókosolía
2 laukar niðurskornir
1 msk ferskt engifer saxað
4 hvítlauksgeirar marðir
1 stór rauður chili niðurskorinn
1 kanilstöng
1 ½ tsk malað kúmin
1 ½ tsk malað kóríander
1 tsk salt
4 tómatar niðurskornir
2 meðalstórar sætar kartöflur niðurskornar
3 meðalstórar gulrætur niðurskornar
5 bollar vatn
4 msk gróft hnetusmjör
1 dós kjúklingabaunir
3 msk ferskt saxað kóríander

Hitið olíuna í potti og steikið laukinn í 5-7 mínútur eða þar til hann er farinn að brúnast. Bætið þá hvítlauk, engiferi, chili, kanilstöng, kúmini, möluðu kóríander og salti í pottinn og steikið áfram í um 3 mínútur. Bætið næst tómötunum út í og steikið áfram í 2-3 mínútur. Bætið þá sætum kartöflum, gulrótum og vatni út í og látið suðuna koma upp. Sjóðið súpuna í 40 mínútur við vægan hita eða þar til allt grænmetið er orðið mjúkt. Maukið þá með töfrasprota eða í blandara. Komið aftur fyrir í potti á hellunni og bætið hnetusmjöri saman, kjúklingabaunum og kóríander saman við. Látið allt blandast vel saman á vægum hita. Smakkið og bætið við salti og nýmöluðum pipar eftir smekk. Skreytið með fersku kóríander og berið fram með góðu brauði.

About these ads

Filed under: chili, engifer, gulrætur, hvítlaukur, kanill, kartöflur, Kartöflur, kóríander, kúmin, Kjúklingabaunir, laukur, Súpur, svartur pipar, tómatar, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , ,

ágúst 24, 2010 • 5:37 AM Comments Off

The China Study

Ég keypti þessa bók nýverið og er núna í óða önn að lesa og verð að segja að fyrir þá sem hafa áhuga á forvörnum gegn krabbameini með hjálp mataræðis er þetta virkilega athyglisverð bók. Ég fékk ábendingu um þessa bók fyrir nokkrum mánuðum auk þess að hafa horft á nokkur myndskeið með sérfræðingum á sviðinu þar sem mælt er með bókinni. Hún er skrifuð af T. Colin Campbell, með hjálp sonar hans Thomas M. Campbell II. Colin Campbell er doktor í næringarfræði og lífefnafræði við hinn virta Cornell háskóla í Bandaríkjunum.  Hann hefur birt yfir 300 ritrýndar fræðigreinar í öllum helstu fræðitímaritum heims á sviðinu. Bókin er afraktur rannsókna sem spanna yfir tuttuga ára samstarf milli Cornell háskóla, Oxford háskóla og The Chinese Academy of Preventive Medicine, eða Stofnunar Kína í fyrirbyggjandi lækningum. Rannsóknin er yfirgripsmesta næringarfræðirannsókn sem unnin hefur verið í heiminum.

Í kynninarkafla bókarinnar koma fram mjög athyglisverðar niðurstöðum rannsókna Dr. Campbell. Þar segir hann frá byrjuninni á sínum ferli þar sem hann stjórnaði rannsókn á börnum með næringarskort á Filipseyjum. Hann segir frá því að hluti rannsóknarinnar hafi litið að óvenju háu hlutfalli lifrarkrabbameins meðal barnanna. Talið var að ástæðan fyrir þessari háu tíðni krabbameins væri efnið afloxin sem finnst í úldnun á hnetum og korni og þykir mjög krabbameinsvaldandi.

Það átak sem fór fram á Filipseyjum og Dr. Campbell stjórnaði á sínum tíma gekk að meginstefnu til út á það að passa að börnin fengju nægilegt magn af dýrapróteinum. Á þeim tíma var talið að næringarskortur þeirra væri að mestu leyti skortur á þessari tegund próteina. Þetta var markmið rannsóknarinnar í yfir 10 ár. En á þessum tíma komst Dr. Campbell að því að þau börn sem borðuðu mest af próteini voru líklegust til þess að fá lifrarkrabbamein. Þetta var þó ekki tengt öllum tegundum próteina heldur einungis dýrapróteinum og þar hafði próteinið casein sem finnst í kúamjólk hve mest áhrif. Á hinn bóginn höfðu prótein sem finnast í kornafurðum og soja ekki þessi sömu áhrif. Þessi uppgötvun varð til þess að Campbell fór að rannsaka næringarfræðilega þætti krabbameinsmyndunar og hlutverk próteina í því samhengi. Rannsóknirnar hafa verið styrktar í 27 ár m.a. af The National Institute of Health, The American Cancer Society og The American Institute for Cancer Research og hafa niðurstöður hennar birst í öllum helstu fræðiritum á sviðinu auk þeirra bókar sem hér um ræðir.

Hér er linkur inn á heimasíðu T. Colin Campbell Foundation. Þar er að finna mikið af upplýsingum um bókina og annað sem tengist efninu. Ég mun svo halda áfram að fjalla um bókina þegar lestrinum miðar áfram.

Filed under: Bækur

ágúst 19, 2010 • 2:43 PM Comments Off

Súpersúpa með núðlum

Mér finnst eins og síðastliðna daga hafi allir verið að veikjast. Þrátt fyrir góða veðrið þá virðist einstaklega algengt að fólk sé með hálsbólgu og kvef. Ég er með einn lasarus hér á heimilinu og þess vegna ákvað ég að búa til einhverja virkilega holla og bragðmikla súpu til þess að reyna að bæta ástandið.

Súpan er létt, en bragðmikil og er borin fram með núðlum eða ef til vill brúnum hrísgrjónum. Soba núðlur væru án efa besti kosturinn (þó svo að ég hafi notað eggjanúðlur í þetta skiptið) þar sem þær eru hollustu núðlur sem maður finnur. Þær innihalda bókhveiti og þannig rútin sem rannsóknir sýna að geta unnið gegn krabbameini m.a. í blöðruhálskirtli, brjóstum, leghálsi og ristli (sjá nánar hér). Bókhveiti inniheldur einnig talsvert af E-vítamíni, sem margir telja vinna á fyrirbyggjandi hátt gegn myndun krabbameins, auk ýmissa steinefna. Rútin vinnur gegn bólgumyndun í líkamanum og er einnig gott fyrir þá sem fá mar auðveldlega, vegna þess að það styrkir æðakerfi líkamans. Ég kaupi soba núðlurnar yfirleitt í Asian á Suðurlandsbraut en þær fást vísast líka í heilsubúðum.

Í súpuna notaði ég madras karrý frá Green Cuisine sem mig minnir að ég hafi keypt í Heilsuhúsinu. Það inniheldur kóríander, kúmin, engifer, fennel, negulnagla, túrmerik, fenugreek, pipar, chili og lárviðarlauf. Þetta er skemmtilegt karrý, vel gult á litinn sem bendir til þess að það sé talsvert af túreriki í því.  Ég blandaði selleríi, engiferi, hvítlauk, fersku chili, karrý, svörtum pipar og ólífuolíu saman með töfrasprota. Það er mjög mikilvægt að láta túrmerik blandast saman við olíu auk þess að blanda saman við það svörtum pipar. Það eykur virkni þess gríðarlega mikið.

Ég notaði rækjur í súpuna núna vegna þess að það var það sem ég átti. Ég hef hins vegar búið þessa súpu til með kjúklingi líka og það var mjög gott. Þá er kjúklingnum bætt út í súpuna á eftir soðinu og kókosmjólkinni og hann látinn sjóða með í súpunni. Auk þess held ég að það sé alveg þess virði að prófa að setja tófú í súpuna. Lykilatriðið er að kaupa mjög þétt tófú, svo það molni ekki.  Ég myndi setja tófúið út í súpuna rétt áður en hún er borin á borð, eins og ég geri núna með rækjurnar.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, sellerí
Krydd og kryddjurtir: chili, engifer, hvítlaukur, kóríander, kúmin, engifer, fennel, negulnagla, túrmerik, fenugreek, pipar, chili og lárviðarlauf

Uppskrift
fyrir 4-6

1 pakki soðnar soba núðlur/eggjanúðlur
2 bollar rækjur
2 sítrónugrasstilkar skornir í 5 cm langa búta og marðir
1 stór laukur niðurskorinn
3 cm langur bútur af fersku engiferi
4 hvítlauksgeirar
2 stilkar sellerí
2 msk madras karrý
1 stór rauður chili
2 msk ólífuolía
¼  bolli vatn
5 bollar grænmetissoð
1 dós kókosmjólk
1 msk fiskisósa
1 msk sojasósa
1 msk hunang
2 msk saxað ferskt kóríander
salt og pipar eftir smekk

Sjóðið eggjanúðlurnar í potti skv. upplýsingum á pakka.

Setjið engifer, hvítlauk, chili, sellerý, karrý, ólífuolíu og vatn í skál og maukið með töfrasprota (einnig hægt að nota matvinnsluvél eða ef til vill saxa smátt og blanda saman). Steikið blönduna í stórum potti í 1-2 mínútur. Bætið örlítilli ólífuolíu á pönnuna ef þess þarf. Bætið lauk og sítrónugrasi við og steikið í 2-3 mínútur til viðbótar. Bætið því næst grænmetissoði og kókosmjólk út í og látið suðuna koma upp. Setjið lokið á pottinn og látið malla við vægan hita í 10-15 mínútur. Bætið rækjum og kóríander út í og látið áfram malla í 2-3 mínútur til viðbótar. Berið súpuna fram með núðlum og brauði.

Filed under: chili, engifer, fennel, fenugreek, hvítlaukur, Karrý, laukur, negulnaglar, Súpur, sellerí, svartur pipar, túrmerik, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , , , , , , ,

ágúst 16, 2010 • 4:36 AM Comments Off

Linsubaunasúpa með aprikósum og engiferi

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: aprikósur
Grænmeti: laukur, gulrætur
Krydd og kryddjurtir: chili, engifer
Korn og baunir: rauðar linsubaunir

Uppskrift
fyrir 8 manns

1 msk ólífuolía
3 stórir laukar niðurskornir
4 gulrætur niðruskornar
1 msk malað kúmin
1/2 tsk cayenne pipar
1 msk ferskt engifer smátt saxað
3 bollar rauðar linsubaunir
10 bollar vatn
1 bolli þurrkaðar aprikósur niðurskornar
2 tsk salt
Nýmalaður pipar eftir smekk

Hitið olíuna í potti og steikið laukinn og gulræturnar í um 10 mínútur eða þar til þau eru farin að mýkjast vel. Bætið kúmin og cayenne pipar út í og hrærið vel. Lækkið hitann og lokið pottinum og látið mýkjast í 5-7 mínútur.  Bætið því næst insubaununum út í og 5-6 bollum af vatni. Hækkið hitann, hrærið og látið suðuna koma upp. Látið malla í um 20 mínútur. Passið að hræra mjög reglulega í og bæta við vatni ef þess þarf. Bætið aprikósum og salti út í súpuna og hrærið. Maukið súpuna í blender eða með töfrasprota. Hellið aftur í pottinn og þynnið með afgangnum af vatninu.  Bætið við salti og nýmöluðum pipar eftir smekk. Berið fram með brauðteningum eða nýbökuðu brauði.

Filed under: aprikósur, engifer, gulrætur, laukur, Rauðar linsubaunir, Súpur, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , ,

ágúst 1, 2010 • 5:45 PM Comments Off

Hnetufusion

Þegar ég fór að hugsa um það hvað ég ætti að kalla þennan rétt datt mér fyrst í hug orðið “fusion” af því að fæðutegundirnar sem hér eru settar saman koma úr matargerð frá mörgum löndum. Mangó chutney og karrý koma frá Indlandi, sojasósa og tófú koma upprunalega frá Kína og kókosmjólk frá Suðaustur Asíu og Suður Ameríku. Þessi samsuða kom skemmtilega út, karrýið gefur réttinum fyllingu og mangó chutneyið vinnur vel á móti hnetusmjörinu og gefur örlítið sætt bragð. Eins og áður er vel hægt að nota kjúkling í staðin fyrir tófú. Einnig er mikilvægt að nota gæða hnetusmjör því að sumar tegundir hnetusmjörs innihalda mikið af aukaefnum. Ágætis þumalputtaregla varðandi innkaup á matvælum er að kaupa ekki mat sem hefur endalausan líftíma, þ.e.a.s. getur setið árum saman uppi í hillu án þess að skemmast.

Eitt að lokum. Ég nota Bengal Spice Mango Chutney frá Sharwood. Mér finnst það besta chutneyið. Það inniheldur chili og er því bragðsterkara en hefðbundin mango chutney. Ef þið notið venjulegt mango chutney mæli ég með að þið saxið hálfan rauðan chili og bætið út í sósuna, eða setjið ef til vill 1/4 tsk af cayenne pipar.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
 Grænmeti: gulrætur, laukur,
Krydd og kryddjurtir: karrý (kóríander fræ, fennel fræ, chili, sinnepsfræ, svartur pipar, fenugreek fræ, túrmerik, karrýlauf)
Kornmeti: sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

1 pakki þétt tófú þerrað og niðurskorið í teninga/4 kjúklingabringur niðurskornar
2 msk. kókosolía
3 msk. hnetusmjör
2 msk. mango chutney
1 msk. sojasósa
1/2 tsk. madras karrý (t.d. sterkt madras karrý)
nýmalaður svartur pipar
1/3 bolli heitt vatn
5 gulrætur skornar í ræmur
1 laukur niðurskorinn
2 skarlottulaukar smátt skornir
1 lítil dós kókosmjólk
sesamfræ til skrauts (má sleppa)

Blandið hnetusmjöri, mangó chutney, sojasósu, karrýi, svörtum pipar og heitu vatni saman í skál.

Hitið helminginn af kókosolíunni á wokpönnu og steikið tófúið þar til það hefur brúnast vel. Takið tófúið af pönnunni og leggið til hliðar. Bætið hinum helmningnum af olíunni á pönnuna og steikið gulræturnar og laukinn á háum hita í 3-4 mínútur. Bætið hnetusósunni og kókosmjólkinni á pönnuna og hrærið saman við. Bætið því næst tófúinu á pönnuna og látið suðuna koma upp. Lækkið þá hitann niður og látið malla í 2-3 mínútur. Berið fram með brúnum hrísgrjónum.

Filed under: fennel, fenugreek, gulrætur, Karrý, karrýlauf, kóríander, Kjúklingur, laukur, sojabaunir, svartur pipar, svört sinnepsfræ, Tófú, túrmerik, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: