Máttur matarins

Fæða sem forvörn

október 22, 2010 • 4:31 AM Comments Off

Sparibleikja með rauðu karrý og spínati

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: spínat
Krydd og kryddjurtir: hvítlaukur, engifer, chili, túrmerik, svartur pipar, steinselja

Uppskrift
fyrir 4

4 lítil bleikjuflök
salt og nýmalaður svartur pipar
2 msk. extra virgin ólífuolía
1 msk. kókosolía
4 hvítlauksgeirar marðir
1 tsk. ferskt engifer rifið
1/2 ferskur rauður chili smátt saxaður (má sleppa)
3 msk. rautt karrýmauk
1 tsk. túrmerik
nýmalaður svartur pipar
1 dós kókosmjólk
1 tsk. hrásykur
4 lime lauf (eða safi úr einni límónu)
2 pokar spínat
1 msk. fiskisósa
1 msk. sojasósa

Hitið ofninn upp í hæsta mögulega hita og stillið á grill.

Merjið hvítlaukinn og látið hann anda.

Leggið bleikjuflökin í ofnskúffu og hellið extra virgin ólífuolíu yfir. Kryddið með salti og nýmöluðum svörtum pipar og leggið til hliðar.

Hitið kókosolíu á wokpönnu og steikið saman hvítlauk, engifer, chili, karrýmauk, túrmerik og svartan pipar í um 3 mínútur. Bætið spínati saman við og látið spínatið mýkjast upp. Bætið því næst kókosmjólk, hrásykri, lime laufum, fiskisósu og sojasósu saman við og látið suðuna koma upp. Lækkið undir og látið malla við lágan hita á meðan fiskurinn grillast.

Grillið fiskinn í ofni í um 3-5 mínútur eða þar til hann er næstum grillaður í gegn.

Berið fiskinn fram á spínatbeði og skreytið með ferskri steinselju.

About these ads

Filed under: chili, engifer, Fiskur, hvítlaukur, Karrý, spínat, steinselja, svartur pipar, túrmerik, Uppáhalds, , , , ,

október 21, 2010 • 12:57 PM Comments Off

Bleikt rauðrófubrauð með amaranth

Í tilefni af bleikum mánuði aukinnar meðvitundar um brjóstakrabbamein ákvað ég að búa til eitthvað virkilega bleikt. Bleikt brauð fannst mér sniðugt. Sérstaklega af því ég keypti amaranth nýlega og mig langaði að nota það í brauð. Amaranth er próteinríkt og næringarríkt korn sem inniheldur efnið lysine. Lysine er efni sem rannsóknir benda til að geta unnið gegn krabbameini. Hingað til hef ég notað malað amaranth, en ég hef enn ekki fundið það hérna heima. Þess vegna læt ég það sjóða með höfrunum og standa aðeins, til þess að láta það mýkist upp. Deigið var alveg rosalega bleikt í pottinum en kom hins vegar ekki eins bleikt út úr ofninum. En þá er bara að setja meira af rauðrófum næst.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: rauðrófur
Fræ og kornmeti: hafrar, amaranth

3 dl. vatn
2 dl. haframjöl (fínt)
3 msk. amaranth
1 msk kókosolía
1 troðinn dl. rauðrófur rifnar
1 1/2 tsk þurrger
1 tsk salt
1 dl. kotasæla
1 msk agavesíróp
2 dl. spelt
3 dl. hveiti + sirka 1 dl. til að hnoða upp úr
1 tsk maldon salt til að strá yfir

Setjið vatn, haframjöl, amaranth, salt, agavesíróp, rauðrófur og kókosolíu saman í pott og látið suðuna koma mjög hægt upp. Strax og suðan kemur upp er slökkt undir, hrært í pottinum, lokið sett á og látið bíða í 15-20 mínútur. Þá er kotasælu bætt út í og síðan geri og hrært saman við. Þvínæst er spelti og hveiti bætt saman við og hnoðað í nokkrar mínútur. Setjið deigið í skál, breiðið yfir og látið á volgan stað í um eina klukkustund og látið hefast. Takið deigið úr skálinn og komið fyrir í smurðu bökunarformi og látið hefast áfram í 15-20 mínútur. Stráið maldon salti yfir og bakið við 200 gráður í 30 mínútur.

Filed under: amaranth, Brauð, haframjöl, rófur, Uppskriftir, , , , ,

október 18, 2010 • 3:08 AM 2

Orkusmoothie

Þessa dagana er ég að prófa mig áfram á morgnana í smoothy gerð. Ég hef verið að reyna að finna íslenskt orð yfir smoothy en mér hefur ekki dottið neitt í hug. Ég fletti því upp í tölvuorðabókinni minni og þá kom upp þýðingin “stimamjúkur”. Það er nú líklega ekki verri þýðing en hver önnur en mér finnst það eitthvað óþjált. En sem sagt, minn stimamjúki drykkur í morgun samanstóð af geisilega hollum og næringarríkum fæðutegundum sem allir ættu að reyna að koma inn í sitt mataræði á einn eða annan hátt.

Avokadó og spínat eru grunnurinn að súperhollustunni í þessum drykk. Avókadó er ein af þeim fæðutegundum sem kallað hefur verið superfood og t.d. David Wolfe fjallar mikið um í bókunum sínum. Avókadó er uppfullt af hollri fitu auk þess að vera ríkt af fólísýru, K-vítamíni, trefjum og fleiri nauðsynlegum næringarefnum. Spínat er að sama skapi líka algjört súperfæði (sjá nánar hér).

Hvað varðar jógúrtið þá er á bls 101 í bókinni Bragð í baráttunni fjallað um krabbameinshamlandi áhrif jógúrts og kemur eftirfarandi fram:

,,Dagleg neysla matar sem inniheldur meltingargerla er auðveld og áhrifarík aðferð til að viðhalda háu gildi mjólkurbaktería í ristlinum og fyrirbyggja þannig þróun krabbameins”.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Ávextir: banani, avókadó, goji ber, sítrus ávextir
Grænmeti: spínat
Fræ og kornmeti: chia fræ, hafrar
Jógúrt

Uppskrift

fyrir 2 fullorðna og eina litla 19 mánaða orkubombu

1 dós lífrænt ræktað kókosjógúrt frá Bíóbú
1 bolli haframjólk
1 lítið avókadó
1 banani
1 lúka spínat
10 goji ber
1 msk chia fræ
safi úr hálfu lime
1 tsk. agavesíróp (má sleppa)
5-6 klakar

Allt sett í blandara og hrært þar til drykkurinn er orðinn stimamjúkur. Hellt í glas og drukkið með bros á vör.

Filed under: bananar, chia fræ, Drykkir, goji ber, haframjöl, Jógúrt, Morgunmatur, sítrus ávextir, spínat, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , , , ,

október 14, 2010 • 3:30 PM Comments Off

Michael Pollan

Í tilefni af því að búið er að íslenska bók Michael Pollan, Food Rules, eða Mataræði ákvað ég að skrifa nokkur orð um þennan merkilega mann. Michael Pollan er fjölmiðlafræðiprófessor við Berkley háskóla í Bandaríkjunum. Hann hefur skrifað 6 bækur og eru flestar þeirra á einhvern hátt um mat, mataræði, landbúnað eða umhverfi nútímans. Hann hefur notið aukinna vinsælda síðastliðin ár og þá sérstaklega eftir útgáfu bókarinnar The Omnivore’s Dilemma sem kom út árið 2006 og var kjörin ein af 10 bestu bókum ársins bæði af New York Times og Washington Post auk þess að hljóta fjölda verðlauna. Aðrar bækur sem Pollan hefur skrifað eru In Defense of Food sem kom út árið 2008, The Botany of Desire sem kom út árið 2001, A place of My Own sem kom út árið 1997 og Second Nature sem kom út árið 1991. Ég er svona næstum því búin að lesa allar bækurnar hans sem fjalla um mat og myndi mæla með því að allir læsu Food Rules þar sem hún er ótrúlega vel fram sett og aðgengileg. Hinar bækurnar eru frekar fræðilegar en virkilega góðar og vel skrifaðar. Gerð hefur verið mynd eftir The Botany of Desire sem ég er líka búin að sjá og ég myndi frekar mæla með því að fólk horfi á hana heldur en að lesa bókina í heild sinni, nema fólk hafi sérstakan áhuga á sögu epla, kartafla, maríjuana plöntunnar og túlípana. Myndin er mjög vel gerð og ótrúlega áhugaverð. Read the rest of this entry »

Filed under: Bækur, Myndskeið, , , , , ,

október 13, 2010 • 2:03 PM Comments Off

Linsubaunasúpa með sætum kartöflum

Ég fór í Melabúðina í dag og fann hvað ég hef saknað hennar mikið. Ekki það að hráefnið sem fæst í Melabúðinni fáist ekki í Vancouver heldur er það frekar þessi sérstaki fílingur sem maður finnur í þessari gömlu kaupmannsbúð á horninu á Hofsvallagötu og Hagamel. Mér finnst alltaf gaman að versla þar. Maður finnur líka að það er lögð vinna í að velja besta hráefnið sem völ er á á hverjum tíma. Ég dag keypti ég ótrúlega ferskan hvítlauk, sem minnti mig einna helst á hvítlaukinn sem við keyptum á bændamörkuðunum úti í Vancouver og auk þess keypti ég íslenska fjallasteinselju, sem er líka mjög fersk þessa dagana. Ég var búin að ákveða að búa til kraftmikla súpu með rauðu linsubaununum sem ég keypti í gær. Þannig að þá var bara að koma sér að verki.

Ég ætla að eyða smá púðri í að fjalla um rauðar linsubaunir áður en ég dembi mér í uppskriftina. Rauðar linsubaunir eru nefnilega sérstaklega hollar og góðar. Mér finnst þær bestar í súpur. Ég hef reynt að nota þær í grænmetispottrétti, en þá finnst mér hann alltaf verða hálfgert mauk, sem ég er ekki hrifin af. Aðrar baunategundir eru betri í það. Ég nota rauðu linsubaunirnar samt stundum til að þykkja pottrétti, t.d. tælenska karrýrétti sem ég læt sjóða í talsverðan tíma og hefur það komið vel út. Enn þá að næringargildi rauðra linsubauna. Rauðar linsubaunir eru trefjaríkar, járnríkar og magnesíumríkar auk þess að vera ríkar af fólínsýru (b9 vítamín) og Tíamíni (b1 vítamín). Þær lækka einnig kólesterol auk þess að jafna blóðsykur. Það er vert að minnast á að allt sem hér á undan er talið er ótrúlega gott fyrir ófrískar konur og ég vildi óska þess að ég hefði vitað hversu hollar rauðar linsubaunir eru og kunnað að elda úr þeim þegar ég var ófrísk. Þá hefði ég kannski sloppið við að taka járntöflurnar. En aftur að efninu. Read the rest of this entry »

Filed under: engifer, fennel, fenugreek, graskersfræ, hvítlaukur, Karrý, karrýlauf, kartöflur, Kartöflur, kóríander, kúmin, laukur, Rauðar linsubaunir, Rauðar linsubaunir, Súpur, svartur pipar, túrmerik, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , , , ,

október 6, 2010 • 7:39 AM Comments Off

Blómkálssúpa með púrrulauk og chili

Ég á mér nokkur uppáhalds matarblogg. Það er mikið um matarblogg á netinu og þau eru að sjálfsögðu jafn misjöfn og þau eru mörg. Ég hef gaman að því að skoða vel uppsett, falleg blogg sem innihalda hollar og frumlegar uppskriftir. Síðan Green Kitchen Stories inniheldur öll þessi atriði. Ég hef einnig mikinn áhuga á umhverfismálum og allt sem leggur áherslu á umhverfisvernd rek ég augun í og les af áhuga.

Mig langar aðeins að fjalla um ferska steinselju í sambandi við þessa uppskrift. Fersk steinselja er bólguhamlandi og hefur andoxunar áhrif á líkamann. Andoxunarefni vinna gegn sindurefnum í líkamanum. Sindurefni (e. free-radicals) auka líkurnar á óeðlilegum frumubreytingum sem geta leitt til krabbameinsmyndunar. Andoxunarefni gera sindurefni stöðug og koma því í veg fyrir skaðlega virkni þeirra. Auk þess er fersk steinselja rík af K vitamíni og inniheldur einnig talsvert magn af C vítamíni og A vítamíni. Meira um krabbameinhamlandi áhrif steinselju hér.

Þessa uppskrift fann ég á Green Kitchen Stories og lagaði hana aðeins að anti-cancer markmiðum síðunnar. Súpan kom vel út og verður án efa búin til fljótlega aftur.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: sítrus ávextir
Grænmeti: laukur, blómkál,
Krydd og kryddjurtir: hvítlaukur, chili, steinselja, svartur pipar
Fræ: graskersfræ

Uppskrift
fyrir 4

1 msk. kókosolía
1 rauðlaukur niðurskorinn
4 hvítlauksgeirar marðir
1 ferskur grænn chili smátt skorinn
1 blómkálshaus niðurskorinn
2 púrrulaukar niðurskornir
½ l. vatn
½ l. grænmetissoð
1 sítróna, bæði safinn og rifinn börkurinn (bara ysta lagið)
2 msk fersk steinselja söxuð
salt og pipar eftir smekk
graskersfræ, steinselja, ristaðar möndluflögur og sýrður rjómi (má sleppa) til skrauts

Hitið olíuna í potti og steikið rauðlauk, hvítlauk og chili þar til laukurinn er farinn að brúnast örlítið. Bætið blómkáli og púrrulauk út í og steikið áfram í nokkrar mínútur. Bætið vatni og soði saman við og látið suðuna koma upp. Lækkið undir og látið sjóða við vægan hita þar til blómkálið er orðið mjúkt, u.þ.b. 10-15 mínútur. Maukið með töfrasprota eða í blender. Bætið sítrónusafa, berki, steinselju, salti og pipar saman við. Skreytið hverja skál með ferskri steinselju, sýrðum rjóma (má sleppa) ristuðum möndluflögum og graskersfræjum og berið fram.

Filed under: blómkál, chili, graskersfræ, hvítlaukur, laukur, sítrus ávextir, Súpur, steinselja, svartur pipar, Uppskriftir, Vegan, , , , , , ,

október 3, 2010 • 3:34 PM Comments Off

Blómkál með engifer og gulum maísbaunum

Þessi réttur er frábært meðlæti með fiskréttum, kjúklingaréttum eða nánast hverju sem er. Blómkál inniheldur mikið magn af C-vítamíni, talsvert magn af K-vítamíni, fólínsýru og trefjum auk annarra vítamína og steinefna.

Hér er að finna athyglisverða grein sem fjallar um fyrirbyggjandi áhrif blómkáls, spergilkáls og annarra cruciferous tegunda af grænmeti. Í greininni kemur fram að ,,The American Cancer Society estimates that more than two-thirds of cancer may be prevented through lifestyle modification, and nearly one-third of these cancer occurrences can be attributed to diet alone.” Það hlutfall sem hér er rætt um er gífurlega hátt og undirstrikar mikilvægi umræðu og meðvitundar almennings á þessu sviði.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, blómkál, gular maísbaunir
Krydd og kryddjurtir: engifer, túrmerik, cayenne pipar, kóríander
Baunir: gular maísbaunir

Blómkál með engifer og gulum maís
fyrir 6 með mat

1 blómkálshaus niðurskorinn
2 msk. ólífuolía
1 tsk. kúminfræ
1 msk. ferskt engifer smátt saxað
¼ tsk. túrmerik
¼ tsk. cayenne pipar
2 litlir laukar niðurskornir
½ bolli vatn
1 dós gular maísbaunir
1 tsk. salt
3-4 msk. ferskt kóríander saxað

Hitið olíuna á wok-pönnu og bætið kúminfræjum, engifer, túrmeriki og svörtum pipar á pönnuna. Steikið í 1-2 mínútur og bætið svo lauknum á pönnuna. Steikið í 2-3 mínútur eða þar til laukurinn hefur linast. Bætið þá blómkáli, cayenne pipar og salti á pönnuna og hrærið saman við. Bætið því næst vatni og setjið lokið á pönnuna. Látið lokið vera á í 5 mínútur svo að blómkálið nái að mýkjast. Takið lokið af og bætið gulum baunum og kóríander saman við. Látið malla í aðrar 5 mínútur. Berið fram með mat.

Filed under: blómkál, engifer, laukur, maís, Meðlæti, svartur pipar, túrmerik, Vegan, , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: