Bókin sem ég er að lesa núna heitir „Say no to cancer“ og byrjar að mínu mati nokkuð vel. Ég rakst á þessa bók í Eymundsson í Austurstræti fyrir nokkrum vikum síðan og verð að lýsa ánægju minni yfir því að bók sem þessi skuli nú fást hér á landi.
Ég er nú ekki komin langt. Ég er að vísu farin að hraðspóla aðeins yfir ýmislegt sem ég hef lesið áður en stoppaði og las ítarlega kafla 7 (byrjar á bls. 48) sem heitir „Why your liver is your best friend“. Áhugi minn á starfsemi lifrinnar hefur verið að aukast mikið og var ég því ánægð að þessi kafli skyldi vera staðsettur svona snemma í bókinni. Hann var mjög athyglisverður og þess vegna langar mig að deila með ykkur helstu atriðum hans.
Kaflinn byrjar á umfjöllun um mikilvægi varnarkerfis líkamans og hæfni hans til þess að hreinsa burt eiturefni úr líkamanum. Lifrin gegnir stóru hlutverki við þessa hreinsun og þannig við uppbyggingu á heilbrigðu ónæmiskerfi. Þessi eiginleiki lifrinnar hefur gerir það m.a. að verkum að þrátt fyrir að við komumst í tæri við talsvert mikið magn eiturefna getur líkaminn komið í veg fyrir krabbameinsmyndun upp að vissu marki. Þegar þessi eiturefni eru hins vegar komin upp fyrir það stig að lifrin sé hætt að geta hreinsað þau út úr líkamanum er voðinn vís. Aðferð líkamans við að „pakka“ og losa sig við eiturefni kallast conjugation. Ef þessi starfsemi lifrinnar er á einhvern hátt óvirk eða ef lifrin er undir of miklu álagi, oft vegna of mikillar áfengisneyslu eða sykurneyslu, er líkaminn varnalausari fyrir krabbameinsvaldandi efnum og þannig meiri líkur á myndun krabbameins.
Eitt af þeim genum sem talin eru hafa grundvallaráhrif á það hvort krabbameinsmyndun á sér stað í líkamanum framleiðir ensím sem kallast glutathione transferase. Ekki spyrja mig hvað þetta þýðir en samkvæmt bókinni þá hafa verið gerðar rannsóknir á músum þar sem virkni þessa gens er stöðvuð og viðkomandi mýs í framhaldinu komið í tæri við tóbaksreyk og við það hefur krabbamein myndast mjög hratt. Fræðimenn hafa reynt í framhaldinu að finna leið til að virkja umrætt gen í þeim tilvikum sem virkni þess raskast en í bókinni er einnig bent á að hægt sé að virkja framleiðslu glutathions með því að borða ákveðnar fæðutegundir og taka tiltekin bætiefni. Glutathion er að sjálfsögðu aðeins eitt af ensímunum sem hafa áhrif á hreinsun á eiturefnum úr líkamanum. Í bókinni er eftirfarandi listi yfir efni sem aðstoða lifrina við hreinsun líkamans:
-Glutathione og/eða N-acetyl-cysteine sem finnast í lauk og hvítlauk.
-Coenzyme C10 sem finnst í feitum fiski, spínati, hráum fræjum og hnetum.
-C-vítamín sem finnst m.a. í fjölmörgum ávöxtum, spergilkáli og papriku.
-Selen sem finnst í hráum fræjum, hnetum og fiski
-Beta karótín sem finnst í gulrótum, ferskjum, sætum kartöflum, vatnsmelónum og graskerum.
Mikilvægt atriði þessu tengdu er að þessi efni vinna saman og þess vegna er nauðsyn fyrir öll þeirra til að lifrin starfi eðlilega. Þetta er ótrúlega mikilvægt atriði sem er algjörlega gegnumgangandi í allri umfjöllun um áhrif mataræðis á starfsemi líkamans og þá sér í lagi myndun og vöxt krabbameins. Maður verður oft var við rannsóknir þar sem talað er um að ákveðin efni geti ekki unnið gegn myndun krabbameins en þá er rannsóknin oft á tíðum framkvæmd þannig að efnid er einangrað og rannsakað eitt og sér. Þess vegna mæli ég alltaf frekar með því að borða matinn sjálfan, í stað þess að taka bætiefni, vegna þess að í bætiefnunum er búið að einangra ákveðna þætti en í matnum sjálfum er hann ein heild sem vinnur saman. Til að taka dæmi þá eru yfir 200 virk efni í tómötum. Oft er bara talað um lycopene, sem efni sem getur unnið gegn blöðruhálskirtilskrabbameini, en ekki talað um hin efnin í tómatvörum sem magna upp virknina og mögulega gerir það að verkum að lycopene hefur þau áhrif sem það hefur.
En ég held ég þurfi að skipta þessari færslu upp í nokkra parta. Það er varla hægt að ætlast til þess að nokkur haldi einbeitingu í gegnum mikið lengri færslu um efni sem þetta. En takk fyrir að lesa…og þar til næst. Lifið heil og njótið myrkursins.
Filed under: Bækur, Greinar, hvítlaukur, laukur
