Máttur matarins

Fæða sem forvörn

Heilafóður…

grænn smoothie

Þessa dagana er ég að berjast, og þá meina ég berjast, í gegnum regluverk Evrópusambandsins á einkaleyfum í líftækniiðnaði og það eina sem hjálpar mér er grænn smoothie. Ég ætla þess vegna að gefa mér smá tíma frá bókunum og skrifa örlítið um þennan smoothie og fleira skemmtilegt sem ég hef komist í kynni við síðan ég skrifaði síðast. Fyrst ber líklega að nefna nýju bókina hennar Kris Carr. Hún kom út í lok október og ég gat auðvitað ekki beðið þar til ég færi næst til Bandaríkjanna, og pantaði bókina á Amazon (fyrir ykkur sem fallið líka fyrir freistingum – hér). Bókin er eins falleg og upplífgangi eins og annað sem komið hefur frá Kris Carr í gegnum tíðina. Hún fékk til liðs við sig Chad Sarno, og saman töfra þau fram einfaldar og góðar uppskriftir. Það er þó þess virði að taka fram að allar uppskriftirnar eru án allar dýraafurða, sem er að sjálfsögðu hið besta mál, en fyrir þá sem eru nýir á þeirri braut getur bókin virst á köflum flókin. Uppáhaldið mitt í bókinni er misó- og engiferdressing sem ég gæti líklega borðað í heilan mánuð án þess að fá leið á. Hún er ekki ósvipuð misó dressingunni sem ég birti með kínóasalatinu á sínum tíma, nema með engifer og appelsínusafa í staðin fyrir mirin.

Hvað annan lestur varðar hef ég því miður ekki verið afkastamikil. Það eru tvær nýjar kokkabækur í hillunni hjá mér þessa dagana sem ég fletti mikið í gegnum, les og dáist af myndunum í. Önnur þeirra er íslensk og kom út fyrir jólin og mér finnst ég knúin til að fjalla aðeins um, því hún er hreint listaverk. Hún heitir Eldað og bakað í ofninum heima, góður matur – gott líf og er eftir hjónin Ingu Elsu Bergþórsdóttur og Gísla Egil Hrafnsson. Þvílíkt sem þetta fólk er myndalegt og smekklegt. Bókin er algjörlega til fyrirmyndar hvað auðvitað fegurð og útfærslu varðar þó svo að uppskriftirnar séu kannski ekki allar alveg á minni línu. En girnilegar eru þær þó og alveg klárt mál að margar verða prófaðar hér á hátíðisdögum.

Hin bókin heitir Dinner, a love story og er eftir Jenny Rosenstrach. Ég keypti hana þegar ég var í New York núna í janúar en það má segja að myndskeiðið inni á Amazon af höfundinum hafi alveg náð að selja mér bókina.  Bókin segir frá því hvernig höfundinum tekst að vera útivinnandi tveggja barna móðir sem samt sem áður tekst að elda alltaf kvöldmat fyrir fjölskylduna og virkja börnin í að hafa áhuga á matargerðinni. Þetta hljómaði allt eins og verkefni sem mig langaði heldur betur að tileinka mér. Ég hef enn ekkert eldað upp úr henni og verð að viðurkenna að uppskriftirnar eru ekki þannig að ég hleyp út í búð til að kaupa í þær, en það kemur vonandi að því. Ég er ekki frá því að kjúklingur í apríkósu og sojamarineringu verði á boðstólnum á mínu heimili á morgun.

En hvað græna smoothie-inn varðar þá er þetta mín leið til að stæla grænu þrumuna í Lifandi Markaði. Ég verð þó alveg að viðurkenna að það væri voða þægilegt að losna við uppvaskið á bæði djúsvélinni og blendernum, en útkoman er þó þess virði. Ég hef lagt það í vana minn að gera töluvert ríflega að djúsnum og setja í flösku inn í ísskáp sem ég geymi, stundum til morguns, en drekk þó yfirleitt þegar líður á daginn. Maður þarf aðeins að hafa í huga að næringargildið rýrnar þegar djúsinn oxast. Þetta tekur drottning grænu djúsanna, Kris Carr, endurtekið fram. Ég fór á frábæran stað í New York sem heitir Organic Avenue og keypti mér grænan djús. Þeir eru seldir í sérlega fallegum glerflöskum sem eru tilvaldar til þess að geyma djús í inni í ísskáp, flaskan er ekki of stór og lokast vel. Mikilvægt er þó að reyna að fylla hana sem mest þannig að sem minnst súrefni sé í flöskunni við geymslu.

organic avenue

Og svona lítur flaskan út í ísskápnum hjá mér. En smoothie-inn geri ég á eftirfarandi hátt:

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: mangó, límóna, döðlur
Grænmeti: avókadó, spínat/klattasalat, sellerí
Hnetur og fræ: chia fræ, hampfræ (hamp prótein)
Krydd: engifer, cayenne pipar (chili)
Annað: macha te

Í djúsvél set ég:

2-3 epli – má líka vera 2 epli og 1 pera eða mögulega ananas
3 sellerístilkar
Engiferbútur
1/2 agúrka
1 límóna

Helmingurinn af djúsnum fer yfir í blenderinn með:

lúku af spínati/klettasalati
1/2-1 tsk. af macha te-i
1 tsk. hemp prótein
1 tsk. chia fræjum
4 mjúkum döðlum
frosnu mangó
smá cayenne pipar.

Síðan blanda ég þessu vel saman. Að lokum blanda ég saman við þetta avokadó. Best er að blanda því bara í stutta stund saman við, en þó nægilega lengi til að ekki verið kekkir í drykknum. Avokadó getur orðið dálítið leiðinlegt ef það blandast of lengi.

En ætli sé ekki best að ég blandi mér einn í hvelli og leggist svo aftur yfir bækurnar.

About these ads

Filed under: avokadó, Bækur, chia fræ, chili, döðlur, Drykkir, engifer, epli, hemp fræ, klettasalat, mangó, matcha grænt te, pera, sítrus ávextir, sellerí, spínat, Uppáhalds, Vegan

Tælenska æðið – tveir góðir réttir

Ég virðist vera með æði fyrir tvennu þessa dagana, þ.e. tælenskum mat og hindberjum.  Ég rúlla milli tælensks og indversks æðis og geri ráð fyrir að indverski maturinn fari að detta inn á næstunni þar sem ég var að fá fjórar bækur um indverska matargerð í póstinum rétt í þessu.

Mig langar að deila með ykkur tveimur góðum uppskriftum að tælenskum mat.Sú fyrri er uppskrift sem ég geri mjög reglulega og hef í raun fjallað áður um hér á síðunni. Ég er enn að þróa hana og langar þvi að deila með ykkur nýjustu útgáfunni. Ég er svo yfir mig hrifin af pak choy þessa dagana og tel Garðyrkjustöðina Engi eiga skilið sérstakt hrós fyrir að framleiða þetta stórkostlega ofurfæði. Pak choy er mikið notað í kínverska og tælenska matargerð, sem og aðra asíska matargerð, og er einnig oft kalla bok choy. Pak choy er sérlega ríkt af C vítamíni sem og A og K vítamíni en einnig mjög ríkt af kalki, kalíumi og magnesíumi. Það er einnig talið hafa eiginleika til að vinna gegn myndun og vexti krabbameins (sjá til dæmi hér og hér). Ég tók stuttan netrúnt og fann ýmislegt í þá áttina. Endilega kíkið á:

Umfjöllun Dr. Oz um 5 krabbameinshamlandi fæðutegundir, m.a. Pak choy.

Umfjöllun á heimasíðu Lance Armstrong um pak choy

Ég býst við að pak choy fáist í flestum heilsubúðum. Ég keypti það í Melabúðinni – þar er alltaf gott úrval. Ég notaði pak choy í  báðar uppskriftirnar. Hér kemur fyrri uppskriftin. Byrjum samt á einni mynd af pok choy, íslenskri papriku og tælensku basil sem allt fóru í réttinn.

Ég er nýbyrjuð að nota tælenskt basil. Það er allt öðruvísi en hin hefðbundna basilika sem við setjum á caprese salatið með mozarella ostinum og tómötunum. Þessi lyktar eins og lakkrís og minnir því óneitanlega á fennel og anís. Ég þorði nú ekki að setja mikið en mun án efa þróast í þessu með tímanum.

Næst var það engifer og hvítlaukur, já og nóg af báðu. Í uppskriftinni eru 3 msk. af sökuðu fersku engiferi og 2 msk. saxaður hvítlaukur. Ég fæ að sjálfsögðu ekki nóg af því að tala um jákvæða eiginleika bæði hvítlauks og engifers en ég geri þó ráð fyrir að flestum lesendum síðunnar sé orðið nokkuð ljóst að hér eru ofurkrydd á ferð. Fyrsta innleggið á facebook veggnum mínum var um engifer núna þegar ég opnaði tölvuna og ætla ég því að láta það duga sem innlegg í hvítlauks- engiferumræðuna þessu sinni. Kíkið á umfjöllunina hér.


Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Grænmeti: pak choy, paprika
Krydd: 
hvítlaukur, engifer, chili, túrmerik, rautt karrý
Baunir: sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

1 pakki tófú – vel þerrað með eldhúspappír og skorið í bita
1-2 msk. hágæða olía til steikingar (t.d. repjuolía frá Rapunzel)
1/2 poki pak choy frá Engi
1 stór græn paprika niður skorin
1 stór rauður chili pipar smátt saxaður
3 msk. saxað ferskt engifer
2 msk. saxaður hvítlaukur
1 tsk. túrmerik + svartur pipar
2-3 msk. rautt karrýmauk
1 dós kókosmjólk
2 msk. fiskisósa
4 lime lauf (fást þurrkuð úr sömu línu og tælenska basilið á myndinni hér að ofan)
1 msk. hunang
1/4-1/2 tsk. tælenskt basil

Byrjið á því að hita olíuna og steikið tófúið þar til það hefur brúnast á öllum hliðum. Gætið þess að vera búin að þerra tófúið vel áður en byrjað er að steikja – annað gerir steikinguna erfiða. Takið tófúið af pönnunni og bætið hvítlauk, engiferi, papriku og chili á pönnuna og steikið í 2-3 mínútur. Bætið því næst rauðu karrýi, túrmeriki og svörtum pipar og steikið áfram í tæpa mínútu. Hellið þá kókosmjólk og fiskisósu saman við og hrærið vel. Bætið lime laufum, pak choy og hunangi saman við og látið malla í 5-7 mínútur. Bætið tófúinu saman við sem og basili. Saltið örlítið eftir smekk og berið fram með hrísgrjónum.

Og síðan er komið að seinni uppskriftinni. Hún var ekki verri. Ég notaði líka tófú í hana en að sjálfsögðu er hægt að nota kjúkling eða bara grænmeti ef ykkur hugnast það frekar. Ég notaði aftur pak choy en auk þess hnúðkál. Ég held að minnsta kosti að það sé íslenska þýðingin. Þetta kallast romanesco á ensku og er notað í eina af mínum uppáhalds uppskriftum á 101cookbooks heimasíðunni sem ég er svo hrifin af (sjá uppskriftina hér). Ég get ekki talið öll skiptin sem við gerðum þessa uppskrift í Vancouver. En aftur að efninu. Það sem er einnig sérstakt við þessa uppskrift er að ég notaði ferska shitake sveppi í hana. Þá fékk ég, eins og pok choy, í yndislegu Melabúðinni. Hér kemur mynd af þessum flottu sveppum sem ég nældi mér í.

Shitake sveppir eru taldir hafa einstakan lækningamátt. Bandaríska krabbameinstofnunin fjallar um krabbameinshamlandi áhrif shitakesveppsins á mjög athyglisverðan hátt þar sem fram kemur að shitake sveppurinn styrki ónæmiskerfi líkamans og þannig vinni gegn myndun krabbameins. Sjá nánar um þetta hér. En nú held ég að ég sé að setja lengdarmet og ætla því að koma uppskriftinni frá mér.


Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: pak choy, hnúðkál, laukur
Sveppir: shitake sveppir
Krydd: 
hvítlaukur, chili
Baunir: sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

1 pakki tófú – vel þerrað og skorið í bita
sesamolía til steikingar
1 blaðlaukur skorinn í mjóar ræmur
1 haus hnúðkál/romanesco skorinn í bita
1 pakki shitakesveppir – 150 gr.
2 msk. soja sósa
(ég átti ekki til gulrætur en mun án efa setja þær með næst)

Hnetusósan
1 msk. sesamolía
2 hvítlauksrif smátt söxuð
1-2 rauðir chili fræhreinsaðir og saxaðir
3/4 bolli jarðhnetur
2/3 bolli kókosmjólk
2 msk. hoisin sósa
1 msk. soja sósa
1 msk. hunang

Gott er að byrja á því að gera hnetusósuna og láta hana standa á meðan allt annað er gert ready. Hitið olíuna og steikið hvítlauk og chili þar til það er farið að brúnast. Bætið þá hnetunum saman við og látið þær krauma í 2-3 mínútur á pönnunni. Bætið síðan afgangnum af innihaldsefnunum saman við og látið malla í nokkrar mínútur – eða þar til sósan er orðin þykk og girnileg.

Næst er að steikja tófúið. Steikið tófúið þar til það hefur brúnast á öllum hliðum. Tófústeikingarsérfræðingurinn á mínu heimili tók þetta að sér og það leit svona út eftir steikingu – frekar flott hjá honum.

Eins og sést á myndinni er tófúið steikt og því næst tekið af pönnunni og lagt á eldhúsbréf. Næst er að steikja grænmetið. Notið áfram sesamolíu til steikingar og byrjið á að steikja hnúðkálið og sveppina, síðan blaðlaukinn og pak choy-ið. Hellið því næst sojasósunni yfir. Bætið tófúinu á pönnuna og blandið saman við. Hellið hnetusósunni yfir og berið fram með hrísgrjónum.

Verði ykkur að góðu!

Filed under: basil, chili, chili pipar, engifer, hnúðkál, hnetur, hvítlaukur, laukur, paprika, Sósur, sojabaunir, svartur pipar, Sveppir, Tófú, túrmerik, Uppáhalds, Vegan, , , , , , , , , ,

Nærandi miso súpa með byggi

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: gulrætur, spínat
Krydd og kryddjurtir: hvítlaukur
Baunir og kornmeti: bygg, sojabaunir (misó)
Sjávarfang: söl

Uppskrift
fyrir 4

1 bolli bygg
3 bollar vatn

1 bolli niðurskornar gulrætur
1 heill hvítlaukur (sirka 9 rif) smátt saxaður
1 msk. ólífuolía
5 bollar vatn
4 msk. miso
1 grænmetisteningur (notaði Rapunzel)
1-2 msk. tamari sósa
2-3 msk. kryddlegin söl frá Íslenskri hollustu

100 gr. spínat (hálfur poki)
chili flögur eða chili olía eftir smekk

Sjóðið bygg í samræmi við leiðbeiningar á bakka – 1 bolli bygg á móti 3 bollum af vatni í 45 mínútur.

Hitið olíuna í potti og steikið hvítlauk og gulrætur við vægan hita í um 5 mínútur. Bætið þá vatni, misó og teningi saman við og látið sjóða í 5-10 mínútur. Blandið afgangnum af innihaldefninum saman við og látið blandast vel saman. Bætið að lokum soðna bygginu saman við og berið fram.

Filed under: bygg, chili, gulrætur, hvítlaukur, Söl, Súpur, spínat, Vegan

Núðlusúpa með kjúklingi, karrý og kókos

Eins og áður hefur komið fram hér á síðunni er ég sérstaklega hrifin af súpum. Þegar við bjuggum í Vancouver fannst okkur sérstaklega gaman að fá okkur ramen súpur en auk þeirra hef ég gert ýmsar útfærslur af öðrum núðlusúpum. Þessi fellur líklega í indverska flokkinn þrátt fyrir að sítrónugrasið geri hana nokkuð tælenska líka.

Mér finnst sítrónugras gefa mjög skemmtilegt bragð. Í mínum huga gefur það sítrónukeim sem er þó aðeins mildari og sætari en safi úr venjulegri sítrónu. Sítrónugras er mikið notað bæði í S-Ameríku og í Tælandi og Víetnam. Sítrónugras er talið hafa róandi áhrif á fólk, aðstoða við svefn og auka blóðflæði í líkamanum. Einnig á sítrónugras að mýkja særindi í hálsi, lækka hita og hafa góð áhrif á sykursýki 2 Ástæðan fyrir þessari miklu virkni sítrónugrassins er talin sú að það inniheldur olíu sem hefur andoxunaráhrif og kallast citral. Þetta efni er talið bólguhamlandi, bakteríudrepandi og vinna gegn sveppum [heimild bls. 153]. Rannsóknir sýna einnig að þetta efni getur haft hamlandi áhrif á vöxt og myndun krabbameins [heimild og heimild].

Þessi súpa er virkilega næringarrík og inniheldur mikið af kröftugum kryddum sem hafa góð áhrif á heilsuna. Ég notaði eggjanúðlur í þetta skiptið, einungis vegna þess að ég átti þær til. Ég myndi hins vegar mæla sérstaklega með udon núðlum í svona súpu. Udon núðlur eru japanskar hrísgrjónanúðlur sem henta mjög vel í súpur. Þær eru glútenlausar og fara því vel í maga og flestir ættu að þola þær vel. Á síðastliðnum mánuðum hef ég rekist mjög mikið á umfjallanir um glúten og mikilvægi þess að lágmarka neyslu þess. Ég hef því ákveðið að leggja mig meira fram um að minnka glútenneyslu mína. Næst mun ég því gera þessa súpu með udon núðlum eða soba núðlum.

Uppskrift
fyrir 4

Eggjanúðlur eða udon núðlur
4 kjúklingabringur niðurskorinn í litla bita
1 msk. saxað engifer
1 rauðlaukur
2 hvítlauksgeirar
3 stilkar af sítrónugrasi
1 msk. olía
1,2 lítrar grænmetissoð (notaði rapunzel teninga)
1 dós kókosmjólk
1 tsk. þurrkaður eða saxaður ferskur chili
1 msk. fiskisósa
2-3 msk. sojasósa
1 msk. hunang
1 msk. balti karrý eða annað madras karrýmauk
1 tsk. salt.
1 bakki baunaspírur
safi úr 1 líme
ferskt kóríander yfir – má sleppa

Sjóðið núðlurnar í potti og látið svo renna kalt vatn yfir þær svo þær haldi ekki áfram að eldast þegar búið er að hella vatninu af þeim.

Hitið olíu í potti og steikið lauk og hvítlauk. Blandið engiferi, sítrónugrasi, og karrýi+svörtum pipar saman við og steikið áfram í nokkrar mínútur. Hellið soðinu saman við og látið sjóða í 15-20 mínútur. Bætið þá kjúklingi, kókosmjólk, chili, fiskisósu, sojasósu, hunangi og lime saman við og sjóðið áfram í 10 mínútur. Blandið fersku kóríander saman við.

Setjið núðlur í skál, hellið súpunni yfir. Skreytið með baunaspírum og fersku kóríander. Berið fram.

Filed under: chili, chili pipar, engifer, hvítlaukur, Karrý, laukur, sítrus ávextir, Súpur, svartur pipar, Uppskriftir

Nýtt ár með ramen súpu

Jæja, þá er nýtt ár gengið í garð. Ég er með mikið samviskubit eftir erfiða ritstíflu. Ég verð eiginlega að viðurkenna að ég fékk algjört ógeð á tölvunni minni þann 14. desember síðastliðinn, þegar ég skilaði ritgerðinni minni, og hef bara nánast ekki tekið hana fram síðan þá. En með nýju ári hef ég hug á að vera duglegri en nokkru sinni fyrr, því að nú eru námsbækurnar ekki lengur að þvælast fyrir mér fram eftir nóttu og um allar helgar. Það má eiginlega segja að árið 2011 hafi verið ár stöðnunar hjá mér. Þegar ég lít yfir árið þá finnst mér ég hafa lært ansi fátt nýtt þegar kemur að heilsu og efni þessarar síðu. Það er að sjálfsögðu ekki rétt því ég las margar góðar bækur og borðaði margt nýtt og ljúffengt. Auk þess jókst fjöldi lesenda mikið og vonandi fleiri vaknað til meðvitundar um mikilvægi þess að borða holla fæðu.

Í fyrra skrifaði ég lista yfir helstu nýjungarnar sem ég kynntist á árinu. Ég hef hugsað mér að gera það líka núna. Svo í framhaldinu langar mér að benda ykkur á nokkrar góðar bækur sem ég mæli sérstaklega með. En við skulum byrja á nýjungunum.

Það sem kemur fyrst upp í hugann er mísó. Þrátt fyrir að hafa notað mísó aðeins í Vancouver  má eiginlega segja að ég hafi uppgötvað misó á nýjan hátt á þessu ári. Gwyneth Paltrow hafði nokkuð með það að gera þar sem mísó dressingin hennar er alveg æðisleg. Hana hef ég gert ansi oft á þessu ári og sett mitt handbragð á hana eins og sjá má í rauðrófusalatinu sem ég birti hér fyrir nokkrum mánuðum. Eini ókosturinn við misó er að það er ansi dýrt, og kvarta ég nú sjaldan yfir verði á mat svo lengi sem gæðin eru til staðar. Það furðulega við það er að í Vancouver er misó mjög ódýrt en þegar ég bjó þar kunni ég ekki að nota það. Kínóa er hins vegar mjög dýrt í Vancouver en á nokkuð viðráðanlegu verði hér á landi, þökk sé Sollu snillingi. Þannig að önnur nýjungin á árinu verð ég að segja að sé kínóa. Kínóa er algjört ofurfæði, sem hægt er að nota í óteljandi rétti. En það sem ég hef mest notað það í eru salöt, grautar og súpur. Á nýja árinu ætla ég mér hins vegar að þróa gott kínóanammi og fleira úr þessu einstaka undrafræi.

Hvað bætiefni varðar langar mig að nefna grænt duft sem ég byrjaði að taka á árinu. Það kallast pHion Green Superfood og inniheldur gríðarlega mikið magn af þurrkuðum fræjum, grænmeti, spírum, höfrum o.fl. sem inniheldur ógrynni af krabbameinshamlandi plöntuefnum. Þessi vara held ég að sé algjörlega einstök hvað gæði og innihald varðar. Ég hef yfirleitt blandað einni teskeið út í safa eða smoothie á morgana og drukkið. Annað bætiefni sem mig langar að nefna en ég hef þó tekið í nokkur ár er Chlorella. Þegar kemur að forvörnum gegn krabbameini og bætiefnum í meðferð hef ég tekið eftir því að Chlorella er mjög oft nefnd. Chlorella er grænn þörungur sem inniheldur mikið magn andoxunarefna á borð við C-vítamín og Beta karótín. Chlorella inniheldur einnig mjög mikið magn blaðgrænu, sem er grundvöllur ljóstillífunar í plöntum.  Auk þess benda rannsóknir til þess að chlorella bindist við efni sem geta valdið krabbameini og komi í veg fyrir eða minnkað virkni þeirra (heimild). Þriðja bætiefnið sem ég ætla að nefna og var nýjung á árinu 2011 var Royal Jelly. Royal Jelly er afurð býflugna og inniheldur gríðarlega mikið magn næringarefna og amínósýra. Rannsóknir benda til þess að Royal Jelly sé bólguhamlandi og geti haft hamlandi áhrif á vöxt krabbameins. Ég fann að vísu ekkert mjög mikið af efni um þetta en endilega googlið og lesið ykkur til um þetta merkilega bætiefni. Að lokum vil ég benda ykkur á bætiefni sem heitir Liver blend og er frá Solaray. Bækur sem fjalla um mataræði og forvarnir gegn krabbameini leggja yfirleitt mikla áherslu á neikvæð áhrif sykurs á vöxt og myndun krabbameins. Í því sambandi er yfirleitt alltaf talað um mikilvægi lifrinnar þegar kemur að því að vinna úr sykri í líkamanum (endilega skoðið frábæra grein um þetta sem birtist á heimasíðu New York Times, sjá hér). Þetta bætiefni er frábært fyrir þá sem detta stundum í sykurinn (eða áfengið) og aðstoðar líkamann þá við að vinna úr honum. Liver blend er blanda af mjólkurþistli (milk thistle) og fíflum (dandelion), en einnig eru jurtirnar burdock, ætiþistlar, þari og piparmynta í blöndunni. Ég mæli með smá lifrardetoxi núna eftir jólatörnina og þá er þessi blanda alveg tilvalin.

En mig langar einnig að birta holla og næringarríka súpu sem ég er orðin mjög hrifin af. Þetta er mín útfærsla á japanskri ramen súpu. Ramen súpur eru japanskar núðlusúpur sem oft á tíðum innihalda misó. Ég á minn uppáhaldsramenstað í Seattle sem heitir Samurai Noodles. Þegar ég kom til Seattle í ágúst var það nánast mitt fyrsta verk að fara á þennan stað og fá mér ramen súpu með misó og chili. Súpan mín er nú kannski ekki alveg eins háþróuð og sú sem fæst á Samurai noodles en hún er góð og krefst mjög lítillar fyrirhafnar. Hér kemur uppskriftin.

Uppskrift
fyrir 4

1,5 l vatn
3 rapunzel grænmetisteningar
4 msk. misó (bæði hægt að nota ljóst og dökkt misó)
½ púrrulaukur skorinn í þunnar sneiðar
½-1 dl. engifer, skorið í strimla eða eftir smekk
3-4 msk. kryddlegin söl frá íslenskri hollustu
1-2 tsk. chili olía eða eftir smekk (má sleppa)
1 msk. tamari sósa – eða soja sósa
1 bakki baunaspírur
chili flögur eftir smekk
2 kjúklingabringur skornar í munnbita eða 1 kubbur af tófú skorinn í ferninga

Soba núðlur fyrir 4 (má líka nota udon núðlur eða hrísgrjónanúðlur)

Sjóðið soba núðlurnar í potti í aðeins styrri tíma en segir á pakkanum (um tveimur mínútum styttri tíma). Ef þið notið soba núðlur er mjög mikilvægt að láta kalt vatn renna yfir þær strax og vatninu er hellt af þeim, til þess að þær haldi ekki áfram að eldast. Þetta er góð regla með allar núðlur en sérstaklega mikilvægt með soba núðlur.

Hellið vatni í pott. Blandið teningum, misó, púrrulauk, engiferi, chili olíu og tamari sósu saman við. Látið suðuna koma upp. Bætið sölum og kjúklingi/tófú saman við. Látið sjóða í 5 mínútur eða þar til kjúklingurinn er soðinn í gegn eða tófúið heitt í gegn.

Deilið soba núðlunum í skál, hellið súpunni yfir og skreytið með baunaspírum og chiliflögum.

Gangi ykkur vel og verði ykkur að góðu.

Filed under: chili, engifer, kínóa, Kjúklingur, laukur, Rannsóknir, Söl, Súpur, Sjávargróður, Tófú, Uppáhalds, Vegan, , , , , , , , ,

Kartöflusúpa með balti karrý

Ég er alveg sérstaklega hrifin af kartöflum, hvort sem það eru venjulegar kartöflur eða sætar. Ég næ þó yfirleitt að halda mig frá frönsku kartöflunum, enda algjör óþarfi að drekkja kartöflum í óhollri rjúkandi olíu til að gera þær góðar. En í þetta skiptið gerði ég kartöflusúpu. Þó svo að veðrið sé búið að vera einstaklega gott síðustu daga þá er voða gott að fá heita og saðsama súpu þegar farið er að dimma svona mikið. Ég hef haft lítinn tíma uppá síðkastið til að elda og dúlla mér í eldhúsinu svo að súpa eins og þessi var alveg kjörin, ótrúlega fljótlega og einföld. Ég notaði karrý mauk sem ég keypti í Lifandi markaði og heitir Organic Balti Curry Paste og er indverskt karrýmauk. Þar reyndist mjög gott og mæli ég því sérstaklega með því.

Ég skoða alltaf samsetningu kryddanna í því karrý sem ég kaupi. Mig langar að lista upp samsetninguna í þessari tegund til þess að varpa ljósi á hve margar krabbameinshamlandi tegundir er að finna í henni. Þetta eru öll efnin sem finnast í maukinu:

  • Tómatmauk – inniheldur mikið magn af lycopene sem er eitt öflugasta og mest rannsakaða krabbameinshamlandi efnið sem finnst í plöntum. Lycopene gefur tómötum rauða litinn og magn þess er margfalt meira í unnum og elduðum tómatvörum en í hráum tómötum.
  • Hvítlauksmauk – inniheldur diallyldisulfide sem hamlar vexti og útbreiðslu margra tegunda krabbameins, m.a. brjósta- og ristilkrabbameins, og ýtir undir frumudauða (e. apoptosis). [heimild] Virkni hvítlauks eykst við það að leyfa honum að anda áður en hann er notaður í matargerð, þannig að ráðlagt er að merja hvítlaukinn og láta hann standa í 2-3 mínútur áður en hann er notaður í matargerð.
  • Engifermauk – inniheldur efnið gingerol sem hefur andoxandi áhrif, er bólguhamlandi og hindrar framleiðslu á cox-2, sem er aðalensímið sem krabbameinsfrumur nota til að mynda bólgur [heimild: Bragð í baráttunni bls. 88 og hér].
  • Túrmerik – Mjög öflugt og mikið rannsakað krabbameinshamlandi efni sem yfir 3000 birtar rannsóknir sýna fram á virkni þess til að vinna gegn bólgum og vexti og myndun krabbameins [heimild]
  • Garam masala – inniheldur kóríander, kanil, engifer og negul – allt krabbameinshamlandi kryddtegundir
  • Chili, cumin, túrmerik, kóríander negul og kanil – allt krabbameinshamlandi kryddtegundir. Sjá nánar hér sem og undir greinar.
  • Auk þess: sólblómaolíu og hvítvínsedik

En aftur yfir í kartöfluumræðuna. Kartöflur eru ein þeirra fæðutegunda sem rannsóknir sýna að hafi krabbameinshamlandi áhrif. Raunar eru það ekki kartöflurnar sjálfar, heldur hýðið sem hefur krabbameinshamlandi áhrif. Svo ég hvet alla til að borða hýðið af kartöflunum. Í súpu eins og þessari er ekkert mál að hafa hýðið með. Þegar súpan er maukuð í lokinn maukast hýðið með og maður tekur ekkert eftir því. Í bókinni Bragð í baráttunni er fjallað um krabbameinshamlandi áhrif kartöfluhýðis og þar segir eftirfarandi:

,,Allur matur úr jurtaríkinu er mjög mikilvægur í krabbameinsforvörnum og án vafa eitt beittasta vopnið gegn öllum tegundum krabbameins, sérstaklega í meltingarfærum. Sumar jurtir geta jafnvel komið okkur á óvart! Til dæmis hin hógværa kartafla, sér í lagi mjölvamiklar tegundir. Henni er oft raðað í flokk með fæðu sem hefur ekki mikið næringargildi en miklu síður litið á hana sem mikilvæga krabbameinsforvörn! Við könnuðum samt möguleika hennar á að hafa áhrif á vöxt einangraðra magakrabbameinsfrumna. Þó svo að kartaflan sjálf hafi ekki sýnt nein krabbameinshamlandi áhrif tókum við eftir því að kartöfluhýðið reyndist hafa öflug, hamlandi áhrif á vöxt krabbameinsfrumna (mynd 15 [sjá bls. 53 í bókinni]. Þessi óvænta niðurstaða sýnir hversu krabbameinshamlandi sameindir eru sterkur eðlisþáttur fæðu úr jurtaríkinu og mikilvægi þess að neyta sem allra flestra tegunda fæðu úr þessum flokki til að koma í veg fyrir krabbamein.“

Þetta er ótrúlega merkilegt. Kartöfluhýðið inniheldur sem sagt mikið af krabbameinshamlandi efnum og myndin sem birtist með þessum texta sýnir þetta á skýran hátt. Merkilegt!

En áður en ég fer í uppskriftina langar mig að benda öllum á sérblað um umhverfismál og umhverfisvænar vörur í Fréttablaðinu í dag. Fullt af góðum upplýsingum um mikilvægt málefni.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: mangó
Grænmeti: kartöflur, púrrulaukur
Krydd: engifer, hvítlaukur, chili, túrmerik, cumin, kóríander, negull, kanill, steinselja
Annað: jógúrt

Uppskrift
fyrir 4

2 msk. repjuolía eða ólífuolía
6 stórar kartöflur niðurskornar með hýðinu
1 lítri vatn
2 msk. balti curry paste
1 tsk. herbamare original
¼ tsk. túrmerik + svartur pipar
½ púrrulaukur niðurskorin
3 hvítlauksrif niðurskorin
1 lítri af vatni
1 dós kókosmjólk
1 grænmetisteningur
2 msk. sætt mangó chutney
steinselja smátt söxuð (má líka vera ferskt kóríander)
Sýrður rjómi (má sleppa)

Skerið púrrulauk og hvítlauk niður og látið anda í nokkrar mínútur.  Hitið olíuna í potti og steikið laukinn í nokkrar mínútur við vægan hita. Bætið karrý mauki, túrmeriki og svörtum pipar saman við og haldið áfram að steikja í 1-2 mínútur. Bætið kartöflum saman við, vatni og kókosmjólk og látið suðuna koma upp. Bætið herbamare og grænmetisteningi saman við og látið sjóða í 30-40 mínútur eða þar til kartöflurnar eru mauksoðnar. Maukið súpuna með töfrasprota. Bætið mangó chutney og steinselju saman við og berið fram. Dropið smá sýrðum rjóma yfir eftir smekk.

Filed under: chili, chili pipar, engifer, Greinar, hvítlaukur, kanill, kartöflur, kóríander, kúmin, laukur, negulnaglar, Rannsóknir, Súpur, steinselja, svartur pipar, Tímarit, túrmerik, Umhverfismál, Uncategorized, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , , ,

Steikt lúða með indversku masala

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Grænmeti: tómatar, laukur
Krydd: hvítlaukur, cayenne pipar, sinnepsfræ, karrýlauf, cumin, kóríander, negull

Uppskrift
fyrir 4 

Marinering fyrir lúðu
1 kg. smálúða skorin í bita
¼ bolli ólífuolía eða repjuolía
¼ tsk. cayenne pipar
1 tsk. salt
1 tsk. svört sinnepsfræ möluð í mortéli
1 bolli brauðmylsna (notaði 4 hrökkbrauðssneiðar, malaðar í matvinnsluvél)

Masala

2 msk. ólífuolía
10 karrýlauf
1 ½ tsk cumin
1 ½ tsk. malað kóríander
¼ tsk cayenne
2 maukaðir rauðlaukar
3 hvítlauksrif
3 negulnaglar
1/2  tsk. salt
1 dós af niðurskornum tómötum í dós
1 lítil dós af kókosmjólk (160 ml.)
160 ml. vatn

Blandið öllum innihaldsefnum í marineringunni saman og komið fyrir í ísskáp. Látið marinerast í 2 klst. (ekkert stress þó ef það er minna eða meira).

Maukið rauðlauk og hvítlauk saman í matvinnsluvél.

Hitið ólífuolíu í potti þar til hún er orðin nokkuð heit, bætið þá karrýlaufum út í og látið steikjast í olíunni í um 30 sekúndur. Gott er að loka pottinum á meðan þetta gerist til að fá ekki slettu framan í sig. Hellið svo maukaða lauknum á pönnuna og steikið í um 5 mínútur við miðlungshita. Blandið því næst kryddunum saman við og síðan tómötunum. Látið malla við miðlungshita í 5-8 mínútur eða þar til vökvinn hefur minnkað talsvert. Blandið þá kókosmjólkinni saman við auk þess að fylla dósina einu sinni af vatni og blanda saman við (u.þ.b. 160 ml.). Látið malla í 10 mínútur.

Veltið fiskinum upp úr brauðmylsnunni/hrökkbrauðsmylsnunni. Hellið afganginum af marineringunni á pönnuna og steikið fiskinn í 2-3 mínútur á hvorri hlið. Berið fram með brúnum hrísgrjónum og naan brauði.

Filed under: chili, Fiskur, hvítlaukur, karrýlauf, kóríander, kúmin, laukur, Meðlæti, negulnaglar, sinnep, svartur pipar, tómatar, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , ,

Verum jákvæð og borðum hnetusósu!

Ég hef  verið ákaflega annars hugar síðastliðnar vikur og því ekki skrifað mikið né eldað. Það er nóg að gera í skólanum, endaspretturinn að fara í gang, vorið að koma, hugleiðingar um sumarið og framtíðina taka mikið headspace. Og svo auðvitað Icesave. Ég ætla alveg að hlífa lesendum við mínum skoðunum á því máli en hins vegar vonast ég til þess að fólk láti þetta mál ekki hafa of mikil áhrif á sig, horfi á Þingvelli hér að ofan og björtu hliðarnar í lífinu, brosi, verði jákvætt, hreyfi sig, borði hollt og andi með nefinu, eins og einhver sagði. En yfir í matinn. Read the rest of this entry »

Filed under: blómkál, chili, engifer, gulrætur, hnetur, hrísgrjón, hvítlaukur, kínóa, laukur, núðlur, sítrus ávextir, Sósur, spergilkál, Uppáhalds, Vegan, , , , , , ,

Blómkálssúpa með hvítkáli og fennel

Síðastliðnar vikur hefur verið mikið að gera bæði í skóla og leik og því hef ég ekki haft mikinn tíma til að skrifa hér á síðuna, né elda, ef út í það er farið. Ég hef því verið dugleg við að búa til einfaldar og fljótlegar súpur. Ein þeirra var þessi blómkálsúpa með fennel og hvítkáli. Ég verð að viðurkenna að ég er ansi gjörn á að reyna að copera góðar súpur sem ég fæ á veitingastöðum og þetta var ein þeirra. Ég fór á Happ um daginn og fékk þar mjög skemmtilega blómkáls- og fennel súpu. Ég hef lengi velt því fyrir mér hvernig ég eigi að nota fennel í matargerð og lengi ætlað að prufa mig áfram með það í súpugerð. Fennel er þó einnig mjög gott niðurskorið í salöt, með t.d. appelsínum og góðu grænu salati. Í Vancouver keyptum við líka stundum salat í Capers sem var með rauðrófum og fennel. Það var sérstaklega gott. Ég ætla einhvern tíman að reyna að copera það, á minn hátt.

En þrátt fyrir að ég hafi verið að reyna að líkja eftir forláta súpunni sem ég fékk á Happ um daginn, þá kom þessi alls ekki eins út. Þessi er mildari og talsvert minna fennel bragð af henni. Ef fólk er sérstaklega hrifið af fennel skal það ekki hika við að bæta meira fennel út í þessa súpu, það gerir súpuna örugglega bara betri, bragðmeiri og að sjálfsögðu hollar. Fennel er nefnilega einstaklega hollt, ótrúlega ríkt af öflugum andoxunarefnum og einnig mjög bólguhamlandi. Og þegar búið er að segja saman blómkál, hvítkál, hvítlauk, chili og fennel er maður komin með algjöran hollustukokteil. Svo fannst mér mjög flott hvernig súpan var borin fram á Happ, með alfalfa spírum og graskerum, þannig að ég splæsti í alfalfa og gerði það sama við mína súpu.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: blómkál, fennel, hvítkál
Krydd: hvítlaukur, paprika, fennel, chili, engifer


Uppskrift
fyrir 4-6

1 blómkálshaus niðurskorinn
1 stór fennelhaus niðurskorinn
1/3 hvítkálshaus niðurskorinn
6 hvítlauksgeirar
1 grænn chili fræhreinsaður og niðurskorinn
2 msk. ólífuolía eða repjuolía
1,5 l. kjúklinga- eða grænmetissoð + u.þ.b. 500 ml.
2 tsk. paprikuduft
1/2-1 tsk. malað engifer
1/2 tsk. fennel fræ
1/2 tsk. chili flögur
salt og pipar eftir smekk
alfalfa spírur eftir smekk

Byrjið á að merja hvítlaukinn og látið hann standa á meðan afgangurinn af grænmetinu er skorið niður.

Hitið olíu í potti og steikið grænmetið við miðlungshita þar til það hefur mýkst, í um 5 mínútur. Bætið þá paprikukryddi og möluðu engiferi saman við og hrærið vel. Hellið soðinu út í og látið suðuna koma upp. Látið sjóða í um 15 mínútur eða þar til allt grænmetið er orðið mjúkt. Maukið með töfrasprota. Þynnið súpuna eftir vild. Kryddið með fennelfræjum, chili flögum, salti og pipar eftir smekk.

Setjið handfylli af alfalfa spírum í skál. Hellið súpunni yfir og skreytið með paprikukryddi og chili flögum. Berið fram með nýbökuðu brauði.

 

Filed under: blómkál, chili, engifer, fennel, hvítlaukur, Súpur, Vegan

Sætar franskar kartöflur með hollum kryddum

Uppskrift
fyrir 4 með mat

1 stór sæt kartafla skorin í þunnar sneiðar
3 msk. sesamolía (frá Rapunzel)
1 msk. næringarger
1 tsk. cumin
1 tsk. paprikukrydd
1/2 tsk. cayenne pipar
1 tsk. salt

Hitið ofninn upp í 180°C.

Blandið öllu saman í eldföstu móti og bakið í ofni 20-30 mínútur eða þar til kartöflurnar eru mjúkar í gegn. Getur verið gott að setja álpappír yfir formið fyrstu 15 mínúturnar og taka það svo af síðari 10-15 mínúturnar.

Filed under: chili, kartöflur, Kartöflur, kúmin, Meðlæti, sesamfræ, , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: