Máttur matarins

Fæða sem forvörn

október 6, 2012 • 5:34 PM Comments Off

Einfaldur og ofurhollur wokréttur

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: gulrætur, rauðlaukur, spergilkál, paprika, kúrbítur, 
Krydd: hvítlaukur

Uppskrift – fyrir 2-3

2 msk. góð repjuolía (t.d. frá Rapunzel) eða ólífuolía
2 kjúklingabringur skornar í bita
6 gulrætur skornar í strimla
1/2 kúrbítur niðurskorinn
1 rauðlaukur gróft skorinn
1 paprika niðurskorin
1 haus spergilkál niðurskorinn
10 chilimarineruð hvítlauksrif – eða 2-3 hvítilauksrif gróft söxuð
1 dl. pacific papaya sósa frá hot spot
1/2 dl. soja sósa/tamari sósa

Hitið olíuna á stórri wok pönnu og steikið kjúklinginn. Takið kjúklinginn af þegar hann er steikur. Bætið þá grænmetinu á pönnuna og steikið í nokkrar mínútur – u.þ.b. 4-5 mínútur – fer þó eftir hitanum á pönnunni. Þegar grænmetið er orðið steikt og mjúkt, bætið kjúklingnum aftur á pönnuna. Hellið sósunum út á og blandið saman. Steikið áfram á pönnunni í 1-2 mínútur og berið fram. Gott er að bæta smá salthnetum út í réttinn áður en hann er borinn fram – en þó ekki nauðsynlegt.

About these ads

Filed under: gulrætur, hvítlaukur, laukur, paprika, spergilkál, Uncategorized

apríl 9, 2011 • 4:38 AM Comments Off

Verum jákvæð og borðum hnetusósu!

Ég hef  verið ákaflega annars hugar síðastliðnar vikur og því ekki skrifað mikið né eldað. Það er nóg að gera í skólanum, endaspretturinn að fara í gang, vorið að koma, hugleiðingar um sumarið og framtíðina taka mikið headspace. Og svo auðvitað Icesave. Ég ætla alveg að hlífa lesendum við mínum skoðunum á því máli en hins vegar vonast ég til þess að fólk láti þetta mál ekki hafa of mikil áhrif á sig, horfi á Þingvelli hér að ofan og björtu hliðarnar í lífinu, brosi, verði jákvætt, hreyfi sig, borði hollt og andi með nefinu, eins og einhver sagði. En yfir í matinn. Read the rest of this entry »

Filed under: blómkál, chili, engifer, gulrætur, hnetur, hrísgrjón, hvítlaukur, kínóa, laukur, núðlur, sítrus ávextir, Sósur, spergilkál, Uppáhalds, Vegan, , , , , , ,

febrúar 1, 2011 • 1:37 PM 1

Núðlur með grænu og góðu

Ég er einstaklega hrifin af núðluréttum og þessi heppnaðist sérstaklega vel. Það er einhvern vegin allt í þessum rétti sem gerir góðan núðlurétt, spergilkál, engifer, spínat, sesamfræ, sojasósa og tófú. Þetta eru allt fæðutegundir sem eru í miklu uppáhaldi hjá mér og vonandi hjá ykkur líka því þær eru sérstaklega hollar. Áður en ég held áfram með umfjöllunina um núðlurnar langar mig að skrifa nokkrar línur til að koma mér af stað í umhverfisspjallinu sem ég lofaði í nýársfærslunni. Ég er að spá í að skrifa eins og eina málgrein (sem verða örugglega alltaf þrjár) af og til um það hvernig við getur dregið úr mengun og þannig aukið gæði andrúmsloftsins í kringum okkur. Ég ætla hins vegar ekki að fjalla um það að kaupa íslenskt í þessari færslu því það tónar ekkert sérlega vel við þessa uppskrft, því miður. Það er hrikalegt hallæri í búðunum þessa dagana þegar kemur að íslensku grænmeti. Ég fór í Bónus í dag og það eina sem var íslenskt í grænmetisdeildinni voru gulrætur, án gríns. Enn hvað um það.

Það er oft erfitt að átta sig á því hvað við íslendingar getum gert til að draga úr mengun, því við erum jú svo heppin að nánast öll okkar raforka kemur frá endurnýjanlegum orkugjöfum. Þegar maður les sig til um þessi mál er rafmagnssparnaður yfirleitt eitthvað sem mikil áhersla er lögð á, því annarstaðar í heiminum er rafmagn oft á tíðum búið til með brennslu jarðefnaeldsneytis (kola), sem er mjög mengandi. En hvaðan kemur mengunin hér á landi? Hér kemur mynd sem gefur svar við því (heimild bls. 30).

Af myndinni sjáum við að iðnaðarferlar eru sá geiri sem mengar mest, þ.e. stórfyrirtækin. Ég ætla mér nú lítið að ræða um þau hér, því það er á annarra forræði að stjórna og takmarka útblástur stórfyrirtækjanna hér á landi. En af myndinni sýnist mér að almenningur geti aðallega haft áhrif á þrjá flokka, þ.e. samgöngur, landbúnað og úrgang. Þetta eru samtals 40% af útblæstri gróðurhúsalofttegunda og því nokkuð stór hluti. En hvernig höfum við áhrif? Hér eru nokkur atriði sem gætu komið ykkur af stað: Read the rest of this entry »

Filed under: chili, engifer, núðlur, sesamfræ, spínat, spergilkál, Tófú, Umhverfismál, Uppáhalds, Vegan

janúar 24, 2011 • 12:31 PM 2

Gestgjafinn og ofurfæði

Janúarhefti Gestgjafans hefur yfirskriftina Ofurfæði og er margt skemmtilegt í því að finna. Í blaðinu er fullt af fínum uppskriftum sem og upplýsingum um hollar og næringarríkar fæðutegundir. Ég keypti blaðið á föstudaginn og sé til dæmis að þar er verið að fjalla um engiferæðið sem ég hef einnig haft orð á hér. Það fer víst ekki framhjá neinum. Read the rest of this entry »

Filed under: döðlur, goji ber, granata epli, sætindi, spínat, spergilkál, Tímarit

desember 15, 2010 • 2:27 AM Comments Off

Pasta með pestó, spergilkáli og goji berjum

Þá er maður loksins sloppinn úr prófageðveikinni og farinn að lifa eðlilegu lífi. Ótrúlegt hvernig maður lætur í próflestri, gleymir öllu sem tengist manns eigin vellíðan og heilbrigði og einbeitir sér eingögnu að lestri og utanbókarlærdómi. En nú tekur heilbrigt líferni við með öllu tilheyrandi, jóga, te drykkju, hollum mat og hvíld.

En fyrir svona mánuði síðan, áður en törnin byrjaði, fór ég í æðislega afmælisveislu hjá þriggja ára frænku minni. Þar var á boðstólnum pastasalat sem ég hugsaði um í marga daga á eftir og setti saman uppskriftir að í huganum. Salatið var með grænu pestó, spergilkáli og goji berjum. Alveg frábær blanda.

Svona til að bæta smá fróðleik inn í færsluna þá rakst ég á þessa grein á síðunni Food for Breast Cancer og í henni er fjallað um þann mat sem konur sem greinast með ákveðna tegund brjóstakrabbameins ættu að borða. Þar er spergilkál meðal annars tiltekið sem og basil. Ég geri ráð fyrir að sama gildi um aðra einstaklinga sem vilja vera heilbrigðir og koma í veg fyrir sjúkdóma.

Hér kemur svo mín útgáfa af salatinu góða.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: goji ber
Grænmeti: spergilkál, spínat
Krydd og kryddjurtir: hvítlaukur, basil

Uppskrift
fyrir 4-6

500 gr. penne pasta

Pestó
1/2 stykki parmesan ostur
1 bakki ferskt basil
1 dl. extra virgin ólífuolía+2-3 msk pistasíuolía (má sleppa)
1 poki ristaðar furuhnetur (70 gr.)
2 hvítlauksrif
1/2 tsk salt

1 stór spergilkálshaus brotinn í bita
1/2-1 poki spínat (magn eftir smekk)
1 dl. goji ber
Salt og nýmalaður pipar eftir smekk

Sjóðið pastað í samræmi við leiðbeiningar. Kælið niður í stofuhita.

Hitið vatn í potti með smá salti. Hellið spegilkálsbitunum út í þegar suðan er komin upp og látið sjóða í 2-3 mínútur. Hellið vatninu af spegilkálinu, bætið goji berjunum saman við og hrærið. Látið kólna. Á þennan hátt mýkjast gojiberin.

Setjið öll innihaldsefnin í pestóinu í matvinnsluvél og maukið vel. Bætið smá aukaolíu við ef pestóið er of þurrt. Það á ekki að vera fljótandi, en þó ekki algjört mauk, s.s. hæfilega mjúkt.

Blandið pasta, pestói, spergilkáli, gojiberjum og spínati saman í skál. Gott er að láta pastað kólna aðeins í ísskáp, í 10-15 mínútur. Skreytið með goji berjum og berið fram.

Filed under: basil, goji ber, hvítlaukur, Pasta, Pestó, Salöt, spínat, spergilkál, Uppskriftir, , , , , , ,

maí 13, 2010 • 12:11 PM Comments Off

Brún hrísgjón með tófú og grænu karrý

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: spergilkál, laukur
Krydd: engifer, hvítlaukur
Kornmeti: hrísgrjón, sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

2 bollar brún hrísgrjón
1 pakki meðalþétt eða þétt tófú þerrað
1 msk saxað ferskt engifer
4 hvítlauksrif
1 rauðlaukur
1 haus spergilkál
2 msk grænt karrýmauk (karrý paste)
1 msk fiskisósa
2 msk kókosolía
3 lime lauf
Lítil dós kókosmjólk
salt og pipar eftir smekk

Sjóðið hrísgrjónin eftir upplýsingum á pakka.

Hitið 1 msk af kókosolíu á wokpönnu og bætið grænu karrýmauki út í. Bætið næst tófúi út í og steikið þar til allar hliðar þess eru orðnar brúnaðar. Takið þá tófúið af og leggið til hliðar.

Hitið hina msk-ina af kókosolíunni og bætið engiferi og hvítlauk á pönnuna. Látið steikjast í um mínútu og bætið þá spergilkáli og lauk á pönnuna. Steikið í 2-3 mínútur á háum hita. Bætið þá fiskisósunni út í og hrærið vel. Bætið því næst tófúinu aftur á pönnuna og hrærið saman við. Bætið þá kókosmjólk, lime laufum og salti og pipar út í og hrærið.  Sjóðið í 7-10 mínútur. Bætið þá hrísgrjónum á pönnuna og hrærið saman. Berið fram.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: engifer, hrísgrjón, hvítlaukur, Karrý, laukur, sojabaunir, spergilkál, Tófú, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , , ,

mars 28, 2010 • 1:36 PM Comments Off

Steikt brún hrísgrjón með tófú og grænmeti

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: chili, spergilkál, laukur, gulrætur
Krydd: hvítlaukur, ferskt kóríander, svartur pipar
Kornmeti og baunir: hrísgrjón, sojabaunir (tófú)

Uppskrift
fyrir 4

1 bolli brún hrísgrjón
2*1 msk kókosolía
1 pakki tófu þerrað og skorið í litla kubba
3 hvítlauksrif marin
7 ferskri asparsstilkar skornir í fernt
1 spergilkálshaus skorinn í bita
1 stór laukur niðurskorinn
10 litlar gulrætur skornar langsum í fernt (baby carrots)
2 egg hrærð
1/2 dl chili garlic sósa
1/2 dl sojasósa (helst kikkoman)
Saxað ferskt kóríander
Saxaðar möndlur

Sjóðið brúnu hrísgrjónin í samræmi við upplýsingar á pakka.

Setjið kókosolíuna á vokpönnu og hitið þar til olían er orðin mjög heit. Steikið tófuið þar til það hefur brúnast, í 3-4 mínútur. Takið það af pönnunni og geymið á disk til hliðar. Bætið annarri matskeið af kókosolíu á pönnuna og byrjið að steikja gulræturnar í u.þ.b. 2 mínútur. Bætið þá hvítlauknum á pönnuna og síðan afganginum af grænmetinu. Steikið á eins miklum hita og hægt er í 3-4 mínútur. Bætið þá hrærða egginu út í og látið eggið blandast saman við grænmetið og steikjast, í um 2 mínútur. Bætið þá soðnu hrísgrjónunum saman við og að lokum chilisósunni og sojasósunni. Blandið saman og steikið í um 2-3 mínútur. Malið salt og pipar yfir eftir smekk. Stráið fersku kóríander og söxuðum möndlum yfir og berið fram.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: chili, gulrætur, hrísgrjón, hvítlaukur, laukur, sojabaunir, spergilkál, Tófú, Uppáhalds, , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: