Máttur matarins

Fæða sem forvörn

Hindberjaskonsur

Hvað er betra en hindberjaskonsur? Fátt held ég bara. Þessar eru með kókosfeiti í staðin fyrir smjör og agave sírópi í staðin fyrir sykur. Ég fékk uppskriftina í bók sem heitir Babycakes og er bók sem inniheldur uppskriftir að vegan kökum. Það er nánast allt ofurgirnilegt í bókinni en þessi uppskrift æpti eitthvað sérstaklega á mig. Ég bætti svo örlitlu twisti í hana eftir mínu höfði. Ég gerði út um vegan-stimpilinn með því að bæta ab-mjólk út í hana. Það er alls ekkert nauðsynlegt. Mér finnst ab mjólk bara alltaf passa vel í bæði brauð og skonsur – en það er mjög líklega bara hægt að bæta örlítið meira vatni út í þær ef að fólk er viðkvæmt fyrir mjólkurafurðum.

Þessar skonsur eru sérstaklega fljótlegar og mjög einfaldar – tilvalin uppskrift á sunnudegi til að bæta einhverju örlítið sætu en sykurlausu við afslöppunina.

Uppskrift
gerir 9-12 skonsur 

2 bollar heilhveiti
1 msk. lyftiduft
1/4 tsk. malaðar kardimommur
1/2 tsk. salt
1/3 bolli kókosolía
1/3 bolli agave síróp
1 msk. vanilludropar
1/4 bolli heitt vatn
1/4 bolli ab mjólk
1 bolli frosin eða fersk hindber

Hitið ofninn upp í 180°C.

Hrærið saman þurrefnum. Bætið  því næst kókosolíu, agave sírópi og vanilludropum saman við og síðan vatni og ab mjólk. Blandið vel saman. Hrærið hindberjunum varlega saman við. Mótið kúlur á bökunarpappír og bakið við 180°C í 14-15 mínútur.

About these ads

Filed under: hindber, kardimommur, sætindi

Ofnbakaðar kartöflur með tandoori kryddi

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: 
kartöflur
Krydd: chili, tandoori kryddblanda (kóríander, laukkrydd, fenugreek, svartur pipar, hvítlaukur, kanill, kumin, engifer, negull, múskat, karidommur)

Uppskrift
fyrir 4 

1 stór sæt kartafla niðurskorin í litla bita
3 bökunarkartöflur niðurskornar í litla bita
1 tsk. chili flögur (má sleppa)
2-3 tsk. tandoori kryddblanda
maldon salt eftir smekk
3-4 msk. góð ólífuolía/repjuolía/sesamolía (frá Rapunzel)

Hitið ofninn í 180°C.

Blandið öllu saman í eldföstu móti og bakið í 45-50 mínútur eða þar til kartöflurnar eru orðnar bakaðar í gegn.

Filed under: chili pipar, fenugreek, kanill, kardimommur, kartöflur, Kartöflur, kóríander, kúmin, Meðlæti, negulnaglar, svartur pipar, Vegan

Ristaðar möndlur og valhnetur með jólakryddum

Þá er þessi yndislegi tími senn á enda. Ég ætla nú samt að ná að setja inn eina jólauppskrift til viðbótar. Við systkinin hittumst á annan í jólum og spiluðum en þar sem allar búðir voru lokaðar þurfti ég að vinna úr því sem til var í skápunum. Það var nú ekki margt og þá sérstaklega ekki margt sem hentaði sem möns yfir fimbulfambi. Ég átti þó möndlur og valhnetur og ákvað því að reyna að gera eitthvað gott úr þeim. Úr varð bara mjög skemmtilegt jólasnakk, jól í munnbita eins og einhver sagði. Það frábæra við þetta snakk er að það er svona nánast eins hollt og snakk getur orðið. Ég vildi óska þess að ég gæti sleppt hrásykrinum, en hann heldur þessu öllu saman, þannig að hann er ómissandi.

Valhnetur eru ríkar af omega 3 fitusýrum, sem koma sér vel eftir allt bólguhvetjandi reykta kjötið sem flestir borðuðu yfir hátíðirnar. Ég verð þó að viðurkenna að ég slapp einstaklega vel þetta árið, fékk hreint út sagt frábærar rjúpur á aðfangadagskvöld og svo verður kalkúnn á gamlárskvöld þannig að það var lítið um reykt og saltað á mínum bæjum. En aftur að valhnetunum. Rannsóknir sýna að valhnetur geta hægt á vexti krabbameins, bæði i brjósti og blöðruhálskirtli, og er það bólguhemjandi þátturinn sem hefur áhrif sem og þær tegundir af próteinum sem finnast í valhnetum auk annarra næringarefna. Í valhnetum er að finna efni sem kallast phytosterol, sem binst estrogen viðtökum og þannig hægir á myndun estrogentengdra meina.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Hnetur og fræ: valhnetur
Krydd: kardimommur, negull, cayenne pipar, kanill

Uppskrift
gerir rúmlega 2 bolla

2 msk. hrásykur
1 tsk. kókosolía eða góð ólífuolía
1 tsk. kanill
1/4 tsk. malaðar kardimommur
1/4 tsk. negull
1/4 tsk. cayenne pipar
1 tsk. maldon salt (minna ef notað er venjulegt salt)
1 bolli möndlur
1 bolli valhnetur

Blandið sykri og kryddum saman í skál. Bræðið kókosolíuna á pönnu og hellið kryddblöndunni saman við. Látið sykurinn bráðna saman við olíuna og bætið þá valhnetum og möndlum á pönnuna. Passið að hafa hitann ekki of háan, því þá brennur allt við. Ristið á pönnunni í nokkrar mínútur, eða þar til hneturnar hafa ristast léttilega og kryddin náð að setjast á þær. Látið kólna og berið fram.


Filed under: kanill, kardimommur, möndlur, negulnaglar, sætindi, Smáréttir, valhnetur, Vegan

Karrýpottréttur með kjúklingi, kartöflum og rauðum linsubaunum

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, kartöflur, gulrætur, paprika
Krydd og kryddjurtir: fenugreek fræ, kanill, kardimommur, cayenne pipar, túrmerik, karrýlauf, kóríander
Kornmeti: rauðar linsubaunir

Uppskrift
fyrir 4-6

2 msk kókosolía
1/2 tsk fenugreek fræ
1 kanilstöng
6 kardimommur marðar
1/2 tsk cayenne pipar
1/2 tsk túrmerik
svartur pipar
12 karrýlauf
1 laukur
niðurskorinn
1 kg kjúklingalæri
10 litlar kartöflur
niðurskornar
2 gulrætur
niðurskornar
1 rauð paprika
niðurskorin
1 dós kókosmjólk
1/2 bolli rauðar linsubaunir
1 bolli vatn
1 tsk salt
1 tsk hrásykur
1 msk ferskt kóríander

Hitið olíuna í potti og hellið fenugreek fræjum út í. Steikið fræin í 2-3 mínútur eða þar til þau eru farin að hendast til í olíunni. Bætið þá kanilstönginni, kardimommunum, cayenne pipar, túrmeriki, svörtum pipar, karrýlaufum og lauk út í og steikið í 5 mínútur eða þar til laukurinn hefur brúnast vel. Bætið þá kjúklingnum út í og steikið hann í 3-4 mínútur. Bætið því næst kartöflum, gulrótum, papriku, kókosmjólk, rauðum linsubaunum, vatni, salti og hrásykri út í og hrærið saman við. Látið suðuna koma upp og látið malla í 15 mínútur með lokið á pottinum. Takið lokið af pottinum, bætið fersku kóríander út í og látið malla í aðrar 15 mínútur. Berið fram með naan brauði og mangó chutney.

Filed under: Baunir, fenugreek, gulrætur, kanill, kardimommur, Karrý, karrýlauf, kartöflur, kóríander, Kjúklingur, laukur, paprika, Rauðar linsubaunir, Rauðar linsubaunir, svartur pipar, túrmerik, Uppskriftir, , , ,

Karrýpottréttur með kjúklingabaunum og sætum kartöflum

Þetta er virkilega mildur karrýréttur. Sætu kartöflurnar fara mjög vel með karrýinu og kókosmjólkinni. Í réttinn á að nota indverskt karrý eða svipað uppbyggt karrý, þ.e. karrý sem inniheldur kóríander, kúmin, túrmerik og cayennepipar (eða chili pipar), ekki tælenskt karrý. Ég notaði Sri Lanka karrýblönduna mína. Mér finnst hún alveg sérstaklega góð, auk þess að innihalda mikið magn af hollum kryddum. Það eru hins vegar til fínar karrýblöndur í búðunum sem vissulega er hægt að nota.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, kartöflur, gulrætur
Krydd og kryddjurtir: karrý (inniheldur chili, kóríander, fennel, kardimommur, negulnagla, túrmerik, kanil), ferskt kóríander, svartur pipar

Uppskrift
fyrir 4-6

1 1/2 tsk kókosolía
1 1/2 bolli laukur niðurskorinn (um 2 laukar)
2 hvítlauksrif marin
1 stór græn paprika niðurskorin
3 gulrætur niðurskornar
1 1/2 tsk karrý
1/2 tsk malað kúmin
1/4 tsk cayenne pipar
1/2-1 tsk salt
3 bollar grænmetissoð
4 bollar sætar kartöflur (um 2 stórar)
2 bollar soðnar kjúklingabaunir (eða í dós, um 1 dós)
1 bolli kókosmjólk
1/4 bolli ferskt kóríander smátt saxað
nýmalaður svartur pipar

Hitið olíuna í potti og steikið laukinn í um 3 mínútur, bætið þá  hvítlauknum, paprikunni og gulrótunum út í og steikið í um 5 mínútur. Bætið karrýi, kúmini, cayenne pipar og 1/2 tsk af salti út í og steikið í um 2 mínútur. Hrærið vel svo að kryddið festist ekki við botninn á pottinum. Bætið því næst grænmetissoði og sætu kartöflunum út í og náið upp suðu. Sjóðið í um 15 mínútur eða þar til kartöflurnar eru orðnar mjúkar. Takið um helminginn af sætu kartöflunum upp úr réttinum og maukið annað hvort með gaffli eða í matvinnsluvél og hellið svo aftur út í réttinn og hrærið vel. Bætið þá kjúklingabaununum, kókosmjólkinni, kóríanderi og svörtum pipar út í og látið sjóða í nokkrar mínútur. Smakkið og saltið eftir smekk. Berið fram með hrísgrjónum og naan brauði.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: Baunir, fennel, gulrætur, hvítlaukur, kanill, kardimommur, Karrý, kartöflur, kóríander, Kjúklingabaunir, laukur, negulnaglar, svartur pipar, túrmerik, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , , , , , ,

Chana Masala – Kjúklingabaunaréttur frá Norður Indlandi

Þetta er vinsæll grænmetisréttur frá Indlandi og þá sérstaklega Norðurhluta Indlands.  Hann inniheldur margar tegundir af kryddum og er virkilega bragðmikill, án þess að vera of sterkur. Kjúklingabaunir, sem einnig eru kallaðar garbanzo baunir, eru próteinríkar og mjög hollar. Þær eru einnig trefjaríkar og innihalda talsvert magn af járni, b vítamínum auk annarra vítamína og steinefna.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: sítrónu
Grænmeti: laukur, tómatar
Krydd: hvítlauk, engifer, kóríander, túrmerik, engifer, garam masala (kardimommur, negulnaglar, svartur pipar, kóríander)

Uppskrift
fyrir 4

1 msk kókosolía
2 laukar niðurskornir
2 hvítlauksgeirar marðir
1 msk malað kóríander
2 tsk malað kúmin
½ tsk malaður cayenne pipar
1 tsk malað túrmerik
6 msk niðurskornir tómatar
1 bolli vatn
4 bollar soðnar kjúklingabaunir (eða í dós)
2 tsk ristuð kúminfræ
1 msk mango krydd/amchoor (má sleppa)
2 tsk paprikukrydd
1 tsk garam masala
½ tsk salt
safi úr hálfri sítrónu
1 ferskur grænn chili pipar
2 msk ferskt engifer smátt saxað

Hitið kókosolíu á pönnu og bætið lauk út í og steikið í um 3 mínútur. Bætið þá hvítlauknum á pönnuna og steikið í aðrar 3 mínútur og hrærið vel á meðan. Lækkið hitann aðeins niður. Bætið út í kóríander, kúmin, cayenne og túrmeriki og hrærið í. Bætið tómötunum út í og steikið í 3-4 mínútur og bætið þá vatni og kjúklingabaunum út í. Bætið ristuðu kúmin fræjunum, mango kryddinu, garam masala, salti og sítrónusafa saman við og látið malla í 10 mínútur með pönnuna lokaða. Takið lokið af og bætið chili og engiferi saman við. Hrærið í og látið mallað í nokkrar mínútur, eða þar til vökvinn eru að miklu leyti gufaður upp. Berið fram með naan brauði og chutney.

Ef afgangur er af uppskriftinni er virkilega gott að nota réttinn kaldan á vefju með grænmeti, chutney og sýrðum rjóma.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: Baunir, chili, engifer, hvítlaukur, kardimommur, Karrý, Kjúklingabaunir, laukur, mangó, negulnaglar, sítrus ávextir, svartur pipar, tómatar, túrmerik, Uppskriftir, , , , , , , , , , , , , , , ,

Heimatilbúið karrý frá Sri Lanka

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Krydd: chili, kóríander, fennel, kardimommur, negulnaglar, túrmerik, kanill

Uppskrift
Gerir um 1/3 bolla

4 þurrkaðir rauðir chili
1 msk kóríander fræ
1 msk cumin fræ
1 msk fennel fræ
½ tsk kardomommufræ innan úr heilum kardimommum (tekið innan úr kardimommunum sjálfum)
½ tsk negulnaglar
1 msk túrmerik
½ tsk kanill

Setjið chiliið, kóríander fræin, cumin fræin, fennel fræin, kardimommufræin og negulnaglana á þurra pönnu og hitið töluvert. Ristið fræin á pönnunni í 2-3 mínútur eða þar til þau eru farin að gefa frá sér góðan ilm. Passið að brenna fræin ekki. Hellið fræjunum í kaffikvörn, mortel (gæti þó verið erfitt) eða matvinnsluvél og malið fínt. Hellið kryddinu í skál og bætið túrmeriki og kanil saman við. Sigtið frá bita ef eitthverjir eru.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: chili, fennel, kanill, kardimommur, Karrý, kóríander, negulnaglar, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , , , , , ,

Kjúklingur í karrý frá Sri Lanka

Í þessari uppskrift nota ég sérstakt karrý sem ég bý til sjálf. Það inniheldur frekar margar tegundir af kryddum sem eru ristuð og svo möluð. Þetta gerir það að verkum að maður fær sérstaklega gott karrý. Það er þó ekki nauðsynlegt að nota heimatilbúna karrýið. Ég mæli þó eindregið með því. Það er vel hægt að nota karrý eins og Hot Madras Curry frá Rajah eða þess vegna Mild Madras Curry frá Rajah. Þetta eru indversk karrý og gefa þau því aðeins annað bragð. Ég myndi þó mæla með því að bæta smá cayenne pipar út í ef notað er milt eða venjulegt karrý frá Pottagaldri, svona eins og 1/4-1/2 tsk, allt eftir smekk. Ég setti sjálf 1/4 tsk af cayenne pipar út í uppskriftina með heimatilbúna karrýinu, þannig að ef að fólk er mikið fyrir sterkan mat þá er það mjög gott. Annars er þetta frekar léttur karrý réttur sem auðvelt er að leika sér með útfærslur á.

Uppskriftina að karrýinu er að finna hér.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: Laukur, tómatar
Ávextir: Epli
Krydd: Chili, ferskt kóríander, hvítlaukur, túrmerik, sinnep, fennel, fenugreek fræ, kardimommur, negulnaglar, kanill, svartur pipar.

Uppskrift
Fyrir 4
2 msk ólífuolía
1 rauðlaukur
3 hvítlauksrif
2 tómatar
½ bolli ferskt kóríander
1 tsk grófkorna Dijon sinnep
1 gult epli
1 msk kókosolía
Nokkur fenugreek fræ (má sleppa)
1 msk og 1 tsk heimatilbúið karrý frá Sri Lanka
1/2 bolli sjóðandi vatn
1 tsk salt eða eftir spekk
Nýmalað salt og pipar
8-9 kjúklingaleggir eða heill kjúklingur í bitum

Setjið ólífuolíu, rauðlauk, tómata, kóríander og hvítlauk í matvinnsluvél og maukið vel. Skolið kjúklinginn undir köldu vatni og skerið frá sem mesta húð og fitu. Setjið kjúklinginn í skál og kryddið með maldon salti og svörtum pipar. Hellið blöndunni úr matvinnsluvélinni yfir kjúklinginn og hrærið saman við. Bætið grófkorna sinnepinu út í og hrærið vel. Setjið plastfilmu yfir og látið standa í að minnsta kosti tvær klukkustundir.

Setjið karrýið í skál og hellið sjóðandi vatni út og hrærið saman við. Hitið því næst kókosolíu og nokkur fenugreek fræ í potti þar til olían er orðin vel heit. Bætið þá karrývökvanum út í pottinn, lækkið undir, og steikið þar til karrýið er orðið vel þykkt á pönnunni. Bætið þá kjúklingnum ásamt marineringunni út í og hrærið vel.

Setjið þá saltið út í og hrærið saman við. Hækkið aftur undir. Bætið 2 og 1/2 bolla af vatni út og látið suðu koma upp. Sjóðið í 30-40 mínútur. Þegar 10-15 mínútur eru eftir af suðutímanum er eplunum bætt út í og þau soðin með afganginn af tímanum.

Hentar vel með hrísgrjónum og léttu salati.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: chili, epli, fennel, fenugreek, hvítlaukur, kanill, kardimommur, Karrý, kóríander, laukur, negulnaglar, sinnep, svartur pipar, tómatar, túrmerik, Uppskriftir, , , , , , , , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: