Máttur matarins

Fæða sem forvörn

Grillaður hlýri með ferskum aspas og salati

Í gær gerðum við okkur glaðan dag. Ég rölti út í Melabúð og keypti hlýra, ferskan aspas og nóg af brakandi fersku klettasalati í matinn. Ég er enginn sérstakur talsmaður þess að borða mikið grillaðan mat en stóðst ekki mátið í fallega veðrinu í gær. Ég held líka að svo lengi sem maður passar að maturinn brenni ekki á grillinu ætti þessi munaður að vera í lagi stöku sinni. En þessi umfjöllun er nokkuð góð um krabbameinsvaldandi áhrif grillaðs matar. Samkvæmt henni er mun betra að grilla fisk, og langbest að grilla grænmeti, og mikilvægt að hafa hitann ekki of háan og gott að halda áfram að pensla með marineringu eftir að grillun hefst.

Ég horfði fyrir tilviljun á þáttinn Grillað í sjónvarpinu í gær og þar var einn kokkanna að grilla fisk með misó marineringu. Þar sem ég er sérstakur aðdáandi misó varð ég að sjálfsögðu að prófa þetta strax. Ég notað svo afganginn af marineringunni yfir steikta aspasinn. Það kom mjög vel út.

En af því ég ætla ekki að skrifa mikinn fróðleik í þessari færslu þá ætla ég að pósta þessu myndskeiði  sem er frábært. David Servan-Schreiber var algjörlega magnaður maður. Hann skrifaði bókina Anti Cancer sem ég hef svo oft fjallað um áður og breytti algjörlega mínu viðhorfi til matar og annarra umhverfisþátta. Hann lést í fyrra úr krabbameini en hafði þá lifað í um 20 ár eftir að greinast í annað skiptið með heilaæxli. Eftir að hann lést kom út bókin Not the Last Goodbye sem segir frá tímanum frá því að krabbameinið tók sig upp í þriðja skiptið og þar til hann lést. Hann er líklega besta dæmið um það að þrátt fyrir allt er stundum ekki hægt að stöðva mjög erfið og aggressív krabbamein. Hann fór alla leið í hefðbundnum meðferðum sem og óhefðbundnum. Ég er þó algjörlega sannfærð um það eftir að lesa bækurnar hans að hann hefði ekki lifið í öll þessi ár nema af því hann lagði sig fram á öllum vígstöðvum – þ.e. borðaði rétt, var í mikilli líkamsrækt og passaði að lágmarka snertingu sína við krabbameinsvaldandi efni og aðra umhverfiþætti sérstaklega vel.

En yfir í uppskriftina

Grillaður hlýri

500 gr. hlýri

Marinering:

3 msk. ljóst mísó
2 msk. tamari sósa eða soja sósa
2 msk. mirin
2 msk. hrísgrjónaedik
1 msk. hunang
1 msk. chili olía eða repjuolía

Öllu blandað saman í matvinnsluvél eða á annan hátt. Fisknum velt uppúr marineringunni og hann látinn marinerast í 1-2 klst.

Grillið í 3-4 mínútur á hvorri hlið, eða eftir þykkt bitanna.

Ferskur aspas

1 búnt ferskur aspas
2 msk. repjuolía eða önnur bragðlítil olía
1 msk. sesamolía
salt og pipar

Hitið olíuna á pönnu og steikið aspasinn í um 4 mínútur. Saltið og piprið og berið fram.

Salat

1 poki klettasalat
5 kirsuberjatómatar niðurskornir
1/4 rauðlaukur smátt skorinn
2-3 msk. þurrkuð trönuber
2-3 msk. ristaðar furuhnetur

Öllublandað saman í skál.

Dressing
4 msk. sýrður rjómi (10 %)
2-3 msk. dijon sinnep
1 msk. hunang
2 msk. lime safi
3 msk. góð extra virgin ólífuolía – ég notaði A deo1 msk. söxuð steinselja
salt og pipar

Blandið öllu saman í skál og hellið yfir salatið – eða hafið til hliðar fyrir hvern sem er til að hella yfir eftir vild.

About these ads

Filed under: aspas, Bækur, Fiskur, klettasalat, laukur, Meðlæti, Myndskeið, Rannsóknir, Salöt, sítrus ávextir, Sósur, sesamfræ, steinselja, svartur pipar, trönuber, Uppáhalds, , , , , , , ,

Tælenska æðið – tveir góðir réttir

Ég virðist vera með æði fyrir tvennu þessa dagana, þ.e. tælenskum mat og hindberjum.  Ég rúlla milli tælensks og indversks æðis og geri ráð fyrir að indverski maturinn fari að detta inn á næstunni þar sem ég var að fá fjórar bækur um indverska matargerð í póstinum rétt í þessu.

Mig langar að deila með ykkur tveimur góðum uppskriftum að tælenskum mat.Sú fyrri er uppskrift sem ég geri mjög reglulega og hef í raun fjallað áður um hér á síðunni. Ég er enn að þróa hana og langar þvi að deila með ykkur nýjustu útgáfunni. Ég er svo yfir mig hrifin af pak choy þessa dagana og tel Garðyrkjustöðina Engi eiga skilið sérstakt hrós fyrir að framleiða þetta stórkostlega ofurfæði. Pak choy er mikið notað í kínverska og tælenska matargerð, sem og aðra asíska matargerð, og er einnig oft kalla bok choy. Pak choy er sérlega ríkt af C vítamíni sem og A og K vítamíni en einnig mjög ríkt af kalki, kalíumi og magnesíumi. Það er einnig talið hafa eiginleika til að vinna gegn myndun og vexti krabbameins (sjá til dæmi hér og hér). Ég tók stuttan netrúnt og fann ýmislegt í þá áttina. Endilega kíkið á:

Umfjöllun Dr. Oz um 5 krabbameinshamlandi fæðutegundir, m.a. Pak choy.

Umfjöllun á heimasíðu Lance Armstrong um pak choy

Ég býst við að pak choy fáist í flestum heilsubúðum. Ég keypti það í Melabúðinni – þar er alltaf gott úrval. Ég notaði pak choy í  báðar uppskriftirnar. Hér kemur fyrri uppskriftin. Byrjum samt á einni mynd af pok choy, íslenskri papriku og tælensku basil sem allt fóru í réttinn.

Ég er nýbyrjuð að nota tælenskt basil. Það er allt öðruvísi en hin hefðbundna basilika sem við setjum á caprese salatið með mozarella ostinum og tómötunum. Þessi lyktar eins og lakkrís og minnir því óneitanlega á fennel og anís. Ég þorði nú ekki að setja mikið en mun án efa þróast í þessu með tímanum.

Næst var það engifer og hvítlaukur, já og nóg af báðu. Í uppskriftinni eru 3 msk. af sökuðu fersku engiferi og 2 msk. saxaður hvítlaukur. Ég fæ að sjálfsögðu ekki nóg af því að tala um jákvæða eiginleika bæði hvítlauks og engifers en ég geri þó ráð fyrir að flestum lesendum síðunnar sé orðið nokkuð ljóst að hér eru ofurkrydd á ferð. Fyrsta innleggið á facebook veggnum mínum var um engifer núna þegar ég opnaði tölvuna og ætla ég því að láta það duga sem innlegg í hvítlauks- engiferumræðuna þessu sinni. Kíkið á umfjöllunina hér.


Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Grænmeti: pak choy, paprika
Krydd: 
hvítlaukur, engifer, chili, túrmerik, rautt karrý
Baunir: sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

1 pakki tófú – vel þerrað með eldhúspappír og skorið í bita
1-2 msk. hágæða olía til steikingar (t.d. repjuolía frá Rapunzel)
1/2 poki pak choy frá Engi
1 stór græn paprika niður skorin
1 stór rauður chili pipar smátt saxaður
3 msk. saxað ferskt engifer
2 msk. saxaður hvítlaukur
1 tsk. túrmerik + svartur pipar
2-3 msk. rautt karrýmauk
1 dós kókosmjólk
2 msk. fiskisósa
4 lime lauf (fást þurrkuð úr sömu línu og tælenska basilið á myndinni hér að ofan)
1 msk. hunang
1/4-1/2 tsk. tælenskt basil

Byrjið á því að hita olíuna og steikið tófúið þar til það hefur brúnast á öllum hliðum. Gætið þess að vera búin að þerra tófúið vel áður en byrjað er að steikja – annað gerir steikinguna erfiða. Takið tófúið af pönnunni og bætið hvítlauk, engiferi, papriku og chili á pönnuna og steikið í 2-3 mínútur. Bætið því næst rauðu karrýi, túrmeriki og svörtum pipar og steikið áfram í tæpa mínútu. Hellið þá kókosmjólk og fiskisósu saman við og hrærið vel. Bætið lime laufum, pak choy og hunangi saman við og látið malla í 5-7 mínútur. Bætið tófúinu saman við sem og basili. Saltið örlítið eftir smekk og berið fram með hrísgrjónum.

Og síðan er komið að seinni uppskriftinni. Hún var ekki verri. Ég notaði líka tófú í hana en að sjálfsögðu er hægt að nota kjúkling eða bara grænmeti ef ykkur hugnast það frekar. Ég notaði aftur pak choy en auk þess hnúðkál. Ég held að minnsta kosti að það sé íslenska þýðingin. Þetta kallast romanesco á ensku og er notað í eina af mínum uppáhalds uppskriftum á 101cookbooks heimasíðunni sem ég er svo hrifin af (sjá uppskriftina hér). Ég get ekki talið öll skiptin sem við gerðum þessa uppskrift í Vancouver. En aftur að efninu. Það sem er einnig sérstakt við þessa uppskrift er að ég notaði ferska shitake sveppi í hana. Þá fékk ég, eins og pok choy, í yndislegu Melabúðinni. Hér kemur mynd af þessum flottu sveppum sem ég nældi mér í.

Shitake sveppir eru taldir hafa einstakan lækningamátt. Bandaríska krabbameinstofnunin fjallar um krabbameinshamlandi áhrif shitakesveppsins á mjög athyglisverðan hátt þar sem fram kemur að shitake sveppurinn styrki ónæmiskerfi líkamans og þannig vinni gegn myndun krabbameins. Sjá nánar um þetta hér. En nú held ég að ég sé að setja lengdarmet og ætla því að koma uppskriftinni frá mér.


Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: pak choy, hnúðkál, laukur
Sveppir: shitake sveppir
Krydd: 
hvítlaukur, chili
Baunir: sojabaunir

Uppskrift
fyrir 4

1 pakki tófú – vel þerrað og skorið í bita
sesamolía til steikingar
1 blaðlaukur skorinn í mjóar ræmur
1 haus hnúðkál/romanesco skorinn í bita
1 pakki shitakesveppir – 150 gr.
2 msk. soja sósa
(ég átti ekki til gulrætur en mun án efa setja þær með næst)

Hnetusósan
1 msk. sesamolía
2 hvítlauksrif smátt söxuð
1-2 rauðir chili fræhreinsaðir og saxaðir
3/4 bolli jarðhnetur
2/3 bolli kókosmjólk
2 msk. hoisin sósa
1 msk. soja sósa
1 msk. hunang

Gott er að byrja á því að gera hnetusósuna og láta hana standa á meðan allt annað er gert ready. Hitið olíuna og steikið hvítlauk og chili þar til það er farið að brúnast. Bætið þá hnetunum saman við og látið þær krauma í 2-3 mínútur á pönnunni. Bætið síðan afgangnum af innihaldsefnunum saman við og látið malla í nokkrar mínútur – eða þar til sósan er orðin þykk og girnileg.

Næst er að steikja tófúið. Steikið tófúið þar til það hefur brúnast á öllum hliðum. Tófústeikingarsérfræðingurinn á mínu heimili tók þetta að sér og það leit svona út eftir steikingu – frekar flott hjá honum.

Eins og sést á myndinni er tófúið steikt og því næst tekið af pönnunni og lagt á eldhúsbréf. Næst er að steikja grænmetið. Notið áfram sesamolíu til steikingar og byrjið á að steikja hnúðkálið og sveppina, síðan blaðlaukinn og pak choy-ið. Hellið því næst sojasósunni yfir. Bætið tófúinu á pönnuna og blandið saman við. Hellið hnetusósunni yfir og berið fram með hrísgrjónum.

Verði ykkur að góðu!

Filed under: basil, chili, chili pipar, engifer, hnúðkál, hnetur, hvítlaukur, laukur, paprika, Sósur, sojabaunir, svartur pipar, Sveppir, Tófú, túrmerik, Uppáhalds, Vegan, , , , , , , , , ,

Gamaldags matur með hollri viðbót

Stundum fær dóttir mín að ráða. Frekar oft á sumum sviðum. Sjaldnar á öðrum. Þegar kemur að mat þá fær hún yfirleitt að ráða þegar við erum bara tvær í kotinu og oftast verður fiskur þá fyrir valinu. Ég kaupi þá yfirleitt silungsflök og við borðum þau með krydduðum sætum kartöflum. Það finnst okkur mjög gott. En það er þó ekkert betra að hennar mati en steiktur fiskur í raspi. Svo að síðast þegar við vorum tvær hér heima þá borðuðum við fisk í raspi uppá gamla mátann. Mér finnst það ágætt stundum en ég reyni þó alltaf að bæta örlítilli aukahollustu við þennan þjóðarrétt okkar. Í þetta skiptið steikti ég lauk og tómata með túrmeriki, svörtum pipar og tandoori kryddi. Þannig náði ég að bæta fullt fullt af hollustu í kvöldmatinn okkar. Túrmerik er eins og ég hef áður fjallað um algjört undrakrydd. Það var áður fyrr kallað saffran fátæka fólksins í Indlandi en er nú kallað gullnáma Indland, þar sem lækningarmáttur þess er svo gífurlega mikill og fjölbreyttur. Virka efnið í túrmeriki, kúrkúma, verður margfalt öflugra ef að túrmerik kemst í tæri við olíu og svartan pipar. Þess vegna er mælt með að elda túrmerik á sama hátt og gert er í Indlandi þegar búið er til masala. Þá er laukur og hvítlaukur steiktur fyrst upp úr olíu og kryddunum síðan blandað saman við. Því næst er tómötum yfirleitt blandað saman við og þá er komin hin hefðbundna masala sósa. Þessi steikti laukur ber því keim af hefðbundinni indverskri matargerð og ber að sama skapi lækningarmátt hennar.

Þetta kom mjög vel út og passaði vel með fiskinum. Endilega prófið.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: laukur, tómatar
Krydd og kryddjurtir: túrmerik, svartur pipar

Uppskrift
fyrir 2 svanga

1 stór laukur
6 konfekttómatar niðurskornir
1 tsk. túrmerik
½ tsk. tandoori krydd
salt og nýmalaður svartur pipar
ólífuolía eða repjuolía til steikingar

Hitið olíuna á pönnunni, bætið lauknum við og því næst kryddunum. Steikið í 3-4 mínútur við vægan hita og bætið þá tómötunum saman við. Steikið þar til tómatarnir eru orðnir mjúkir.

Filed under: laukur, Meðlæti, svartur pipar, tómatar, túrmerik, Vegan, , , ,

Núðlusúpa með kjúklingi, karrý og kókos

Eins og áður hefur komið fram hér á síðunni er ég sérstaklega hrifin af súpum. Þegar við bjuggum í Vancouver fannst okkur sérstaklega gaman að fá okkur ramen súpur en auk þeirra hef ég gert ýmsar útfærslur af öðrum núðlusúpum. Þessi fellur líklega í indverska flokkinn þrátt fyrir að sítrónugrasið geri hana nokkuð tælenska líka.

Mér finnst sítrónugras gefa mjög skemmtilegt bragð. Í mínum huga gefur það sítrónukeim sem er þó aðeins mildari og sætari en safi úr venjulegri sítrónu. Sítrónugras er mikið notað bæði í S-Ameríku og í Tælandi og Víetnam. Sítrónugras er talið hafa róandi áhrif á fólk, aðstoða við svefn og auka blóðflæði í líkamanum. Einnig á sítrónugras að mýkja særindi í hálsi, lækka hita og hafa góð áhrif á sykursýki 2 Ástæðan fyrir þessari miklu virkni sítrónugrassins er talin sú að það inniheldur olíu sem hefur andoxunaráhrif og kallast citral. Þetta efni er talið bólguhamlandi, bakteríudrepandi og vinna gegn sveppum [heimild bls. 153]. Rannsóknir sýna einnig að þetta efni getur haft hamlandi áhrif á vöxt og myndun krabbameins [heimild og heimild].

Þessi súpa er virkilega næringarrík og inniheldur mikið af kröftugum kryddum sem hafa góð áhrif á heilsuna. Ég notaði eggjanúðlur í þetta skiptið, einungis vegna þess að ég átti þær til. Ég myndi hins vegar mæla sérstaklega með udon núðlum í svona súpu. Udon núðlur eru japanskar hrísgrjónanúðlur sem henta mjög vel í súpur. Þær eru glútenlausar og fara því vel í maga og flestir ættu að þola þær vel. Á síðastliðnum mánuðum hef ég rekist mjög mikið á umfjallanir um glúten og mikilvægi þess að lágmarka neyslu þess. Ég hef því ákveðið að leggja mig meira fram um að minnka glútenneyslu mína. Næst mun ég því gera þessa súpu með udon núðlum eða soba núðlum.

Uppskrift
fyrir 4

Eggjanúðlur eða udon núðlur
4 kjúklingabringur niðurskorinn í litla bita
1 msk. saxað engifer
1 rauðlaukur
2 hvítlauksgeirar
3 stilkar af sítrónugrasi
1 msk. olía
1,2 lítrar grænmetissoð (notaði rapunzel teninga)
1 dós kókosmjólk
1 tsk. þurrkaður eða saxaður ferskur chili
1 msk. fiskisósa
2-3 msk. sojasósa
1 msk. hunang
1 msk. balti karrý eða annað madras karrýmauk
1 tsk. salt.
1 bakki baunaspírur
safi úr 1 líme
ferskt kóríander yfir – má sleppa

Sjóðið núðlurnar í potti og látið svo renna kalt vatn yfir þær svo þær haldi ekki áfram að eldast þegar búið er að hella vatninu af þeim.

Hitið olíu í potti og steikið lauk og hvítlauk. Blandið engiferi, sítrónugrasi, og karrýi+svörtum pipar saman við og steikið áfram í nokkrar mínútur. Hellið soðinu saman við og látið sjóða í 15-20 mínútur. Bætið þá kjúklingi, kókosmjólk, chili, fiskisósu, sojasósu, hunangi og lime saman við og sjóðið áfram í 10 mínútur. Blandið fersku kóríander saman við.

Setjið núðlur í skál, hellið súpunni yfir. Skreytið með baunaspírum og fersku kóríander. Berið fram.

Filed under: chili, chili pipar, engifer, hvítlaukur, Karrý, laukur, sítrus ávextir, Súpur, svartur pipar, Uppskriftir

Kartöflusúpa með balti karrý

Ég er alveg sérstaklega hrifin af kartöflum, hvort sem það eru venjulegar kartöflur eða sætar. Ég næ þó yfirleitt að halda mig frá frönsku kartöflunum, enda algjör óþarfi að drekkja kartöflum í óhollri rjúkandi olíu til að gera þær góðar. En í þetta skiptið gerði ég kartöflusúpu. Þó svo að veðrið sé búið að vera einstaklega gott síðustu daga þá er voða gott að fá heita og saðsama súpu þegar farið er að dimma svona mikið. Ég hef haft lítinn tíma uppá síðkastið til að elda og dúlla mér í eldhúsinu svo að súpa eins og þessi var alveg kjörin, ótrúlega fljótlega og einföld. Ég notaði karrý mauk sem ég keypti í Lifandi markaði og heitir Organic Balti Curry Paste og er indverskt karrýmauk. Þar reyndist mjög gott og mæli ég því sérstaklega með því.

Ég skoða alltaf samsetningu kryddanna í því karrý sem ég kaupi. Mig langar að lista upp samsetninguna í þessari tegund til þess að varpa ljósi á hve margar krabbameinshamlandi tegundir er að finna í henni. Þetta eru öll efnin sem finnast í maukinu:

  • Tómatmauk – inniheldur mikið magn af lycopene sem er eitt öflugasta og mest rannsakaða krabbameinshamlandi efnið sem finnst í plöntum. Lycopene gefur tómötum rauða litinn og magn þess er margfalt meira í unnum og elduðum tómatvörum en í hráum tómötum.
  • Hvítlauksmauk – inniheldur diallyldisulfide sem hamlar vexti og útbreiðslu margra tegunda krabbameins, m.a. brjósta- og ristilkrabbameins, og ýtir undir frumudauða (e. apoptosis). [heimild] Virkni hvítlauks eykst við það að leyfa honum að anda áður en hann er notaður í matargerð, þannig að ráðlagt er að merja hvítlaukinn og láta hann standa í 2-3 mínútur áður en hann er notaður í matargerð.
  • Engifermauk – inniheldur efnið gingerol sem hefur andoxandi áhrif, er bólguhamlandi og hindrar framleiðslu á cox-2, sem er aðalensímið sem krabbameinsfrumur nota til að mynda bólgur [heimild: Bragð í baráttunni bls. 88 og hér].
  • Túrmerik – Mjög öflugt og mikið rannsakað krabbameinshamlandi efni sem yfir 3000 birtar rannsóknir sýna fram á virkni þess til að vinna gegn bólgum og vexti og myndun krabbameins [heimild]
  • Garam masala – inniheldur kóríander, kanil, engifer og negul – allt krabbameinshamlandi kryddtegundir
  • Chili, cumin, túrmerik, kóríander negul og kanil – allt krabbameinshamlandi kryddtegundir. Sjá nánar hér sem og undir greinar.
  • Auk þess: sólblómaolíu og hvítvínsedik

En aftur yfir í kartöfluumræðuna. Kartöflur eru ein þeirra fæðutegunda sem rannsóknir sýna að hafi krabbameinshamlandi áhrif. Raunar eru það ekki kartöflurnar sjálfar, heldur hýðið sem hefur krabbameinshamlandi áhrif. Svo ég hvet alla til að borða hýðið af kartöflunum. Í súpu eins og þessari er ekkert mál að hafa hýðið með. Þegar súpan er maukuð í lokinn maukast hýðið með og maður tekur ekkert eftir því. Í bókinni Bragð í baráttunni er fjallað um krabbameinshamlandi áhrif kartöfluhýðis og þar segir eftirfarandi:

,,Allur matur úr jurtaríkinu er mjög mikilvægur í krabbameinsforvörnum og án vafa eitt beittasta vopnið gegn öllum tegundum krabbameins, sérstaklega í meltingarfærum. Sumar jurtir geta jafnvel komið okkur á óvart! Til dæmis hin hógværa kartafla, sér í lagi mjölvamiklar tegundir. Henni er oft raðað í flokk með fæðu sem hefur ekki mikið næringargildi en miklu síður litið á hana sem mikilvæga krabbameinsforvörn! Við könnuðum samt möguleika hennar á að hafa áhrif á vöxt einangraðra magakrabbameinsfrumna. Þó svo að kartaflan sjálf hafi ekki sýnt nein krabbameinshamlandi áhrif tókum við eftir því að kartöfluhýðið reyndist hafa öflug, hamlandi áhrif á vöxt krabbameinsfrumna (mynd 15 [sjá bls. 53 í bókinni]. Þessi óvænta niðurstaða sýnir hversu krabbameinshamlandi sameindir eru sterkur eðlisþáttur fæðu úr jurtaríkinu og mikilvægi þess að neyta sem allra flestra tegunda fæðu úr þessum flokki til að koma í veg fyrir krabbamein.“

Þetta er ótrúlega merkilegt. Kartöfluhýðið inniheldur sem sagt mikið af krabbameinshamlandi efnum og myndin sem birtist með þessum texta sýnir þetta á skýran hátt. Merkilegt!

En áður en ég fer í uppskriftina langar mig að benda öllum á sérblað um umhverfismál og umhverfisvænar vörur í Fréttablaðinu í dag. Fullt af góðum upplýsingum um mikilvægt málefni.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: mangó
Grænmeti: kartöflur, púrrulaukur
Krydd: engifer, hvítlaukur, chili, túrmerik, cumin, kóríander, negull, kanill, steinselja
Annað: jógúrt

Uppskrift
fyrir 4

2 msk. repjuolía eða ólífuolía
6 stórar kartöflur niðurskornar með hýðinu
1 lítri vatn
2 msk. balti curry paste
1 tsk. herbamare original
¼ tsk. túrmerik + svartur pipar
½ púrrulaukur niðurskorin
3 hvítlauksrif niðurskorin
1 lítri af vatni
1 dós kókosmjólk
1 grænmetisteningur
2 msk. sætt mangó chutney
steinselja smátt söxuð (má líka vera ferskt kóríander)
Sýrður rjómi (má sleppa)

Skerið púrrulauk og hvítlauk niður og látið anda í nokkrar mínútur.  Hitið olíuna í potti og steikið laukinn í nokkrar mínútur við vægan hita. Bætið karrý mauki, túrmeriki og svörtum pipar saman við og haldið áfram að steikja í 1-2 mínútur. Bætið kartöflum saman við, vatni og kókosmjólk og látið suðuna koma upp. Bætið herbamare og grænmetisteningi saman við og látið sjóða í 30-40 mínútur eða þar til kartöflurnar eru mauksoðnar. Maukið súpuna með töfrasprota. Bætið mangó chutney og steinselju saman við og berið fram. Dropið smá sýrðum rjóma yfir eftir smekk.

Filed under: chili, chili pipar, engifer, Greinar, hvítlaukur, kanill, kartöflur, kóríander, kúmin, laukur, negulnaglar, Rannsóknir, Súpur, steinselja, svartur pipar, Tímarit, túrmerik, Umhverfismál, Uncategorized, Uppáhalds, Uppskriftir, Vegan, , , , , , , , ,

Linsubaunasúpa með appelsínum og engiferi

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Ávextir: appelsínur
Grænmeti: 
rauðlaukur,
Krydd: karrý, kanill
Hnetur og fræ: 
valhnetur
Baunir: linsubaunir

Uppskrift
fyrir 4-6

1-2 msk. repjuolía
3 rauðlaukar – litlir
2 litlar appelsínur niðurskornar
2 tsk. hot madras karrý + svartur pipar
1,5 lítrar vatn
2 msk. grænmetiskraftur frá himneskri hollustu
2 tsk. maldon salt (minna ef maður notar venjulegt salt)
5 cm langur bútur af fersku engiferi, niðurskorið (eða eftir smekk
1 bolli rauðar linsubaunir
kanill á hnífsoddi

Grískt jógúrt
Hunangsristaðar valhnetur

Steikið laukinn upp úr repjuolíunni í 3-5 mínútur eða þar til hann hefur linast vel. Bætið þá karrýi, engiferi, kanil og appelsínum saman við og steikið í 1-2 mínútur. Hellið vatninu saman við og bætið krafti og salti saman við. Látið suðuna koma upp og lækkið undir. Látið malla í 25 mínútur. Maukið og berið fram með grísku jógúrti og hunangsristuðum valhnetum.

Filed under: Jógúrt, kanill, laukur, Rauðar linsubaunir, Rauðar linsubaunir, sítrus ávextir, Súpur, svartur pipar, túrmerik, Uppskriftir, valhnetur, , , , , ,

Steikt lúða með indversku masala

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Grænmeti: tómatar, laukur
Krydd: hvítlaukur, cayenne pipar, sinnepsfræ, karrýlauf, cumin, kóríander, negull

Uppskrift
fyrir 4 

Marinering fyrir lúðu
1 kg. smálúða skorin í bita
¼ bolli ólífuolía eða repjuolía
¼ tsk. cayenne pipar
1 tsk. salt
1 tsk. svört sinnepsfræ möluð í mortéli
1 bolli brauðmylsna (notaði 4 hrökkbrauðssneiðar, malaðar í matvinnsluvél)

Masala

2 msk. ólífuolía
10 karrýlauf
1 ½ tsk cumin
1 ½ tsk. malað kóríander
¼ tsk cayenne
2 maukaðir rauðlaukar
3 hvítlauksrif
3 negulnaglar
1/2  tsk. salt
1 dós af niðurskornum tómötum í dós
1 lítil dós af kókosmjólk (160 ml.)
160 ml. vatn

Blandið öllum innihaldsefnum í marineringunni saman og komið fyrir í ísskáp. Látið marinerast í 2 klst. (ekkert stress þó ef það er minna eða meira).

Maukið rauðlauk og hvítlauk saman í matvinnsluvél.

Hitið ólífuolíu í potti þar til hún er orðin nokkuð heit, bætið þá karrýlaufum út í og látið steikjast í olíunni í um 30 sekúndur. Gott er að loka pottinum á meðan þetta gerist til að fá ekki slettu framan í sig. Hellið svo maukaða lauknum á pönnuna og steikið í um 5 mínútur við miðlungshita. Blandið því næst kryddunum saman við og síðan tómötunum. Látið malla við miðlungshita í 5-8 mínútur eða þar til vökvinn hefur minnkað talsvert. Blandið þá kókosmjólkinni saman við auk þess að fylla dósina einu sinni af vatni og blanda saman við (u.þ.b. 160 ml.). Látið malla í 10 mínútur.

Veltið fiskinum upp úr brauðmylsnunni/hrökkbrauðsmylsnunni. Hellið afganginum af marineringunni á pönnuna og steikið fiskinn í 2-3 mínútur á hvorri hlið. Berið fram með brúnum hrísgrjónum og naan brauði.

Filed under: chili, Fiskur, hvítlaukur, karrýlauf, kóríander, kúmin, laukur, Meðlæti, negulnaglar, sinnep, svartur pipar, tómatar, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , ,

Ofnbakaðar kartöflur með tandoori kryddi

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti: 
kartöflur
Krydd: chili, tandoori kryddblanda (kóríander, laukkrydd, fenugreek, svartur pipar, hvítlaukur, kanill, kumin, engifer, negull, múskat, karidommur)

Uppskrift
fyrir 4 

1 stór sæt kartafla niðurskorin í litla bita
3 bökunarkartöflur niðurskornar í litla bita
1 tsk. chili flögur (má sleppa)
2-3 tsk. tandoori kryddblanda
maldon salt eftir smekk
3-4 msk. góð ólífuolía/repjuolía/sesamolía (frá Rapunzel)

Hitið ofninn í 180°C.

Blandið öllu saman í eldföstu móti og bakið í 45-50 mínútur eða þar til kartöflurnar eru orðnar bakaðar í gegn.

Filed under: chili pipar, fenugreek, kanill, kardimommur, kartöflur, Kartöflur, kóríander, kúmin, Meðlæti, negulnaglar, svartur pipar, Vegan

Grænt salat með krydduðum valhnetum, trönuberjum og mozarella osti

Í þessu salati eru krydduðu valhneturnar aðal málið. Þó svo að allt þetta græna og góða sé virkilega hollt eru það valhneturnar sem setja puntinn yfir i-ið hvað hollustu og virkni varðar. Valhnetur eru sérstaklega ríkar af omega-3 fitusýrum og eru líklega einhverjar þær hollustu hnetur sem maður fær. Hér eru valhneturnar kryddaðar með hollum indverskum kryddum eins og túrmeriki sem er ein virkasta kryddjurtin sem vinnur gegn krabbameini. Eins og ég hef áður fjallað um þá er mikilvægt að túrmeriki sé blandað saman við smá olíu og svartan pipar, það eykur áhrif þess margfalt. Trönuberin bæta svo örlítið sætu við salatið og osturinn mýkir það og bætir fyllingu við það. Það er líka örugglega mjög gott að setja mjúkan geitaost í staðin fyrir mozarella ostinn. Ég ætla að gera það næst. Endilega prófið þetta salat, það hentar mjög vel með fiski og kjúklingi.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir
: trönuber
Grænmeti: klettasalat, laukur
Krydd: túrmerik, cumin, kóríander
Hnetur: valhnetur

 

Uppskrift
fyrir 4 

Salat
1 poki klettasalatsblanda
1/3 agúrka niðurskorin
½ smátt saxaður rauðlaukur
1 bolli niðurskorinn ferskur mozarella ostur
½ bolli þurrkuð trönuber
1-2 msk. sítrónuolía eftir smekk

Kryddaðar valhnetur
1 bolli valhnetur
1 tsk. cumin duft
1 tsk. kóríander duft
¼ tsk. cayenne pipar
½ tsk. túrmerik
1 tsk. ólífuolía
¼ tsk. salt
nýmalaður svartur pipar
2 msk. akasíu hunang

Blandið klettasalatsblöndu, lauk, agúrku, trönuberjum, mozarella osti og sítrónuolíu saman í skál og leggið til hliðar.

Blandið kryddunum saman í skál. Hitið pönnu og ristið valhneturnar á heitri pönnu í nokkrar mínutur. Passið að þær brenni ekki. Takið pönnuna af og blandið kryddunum vel saman við. Bætið örlítilli ólífuolíu á pönnuna til að virkja túrmerikið. Hellið síðan hunanginu yfir og setjið pönnuna aftur á helluna og látið hitna vel í rúmlega mínútu. Takið af pönnunni og látið kólna.

Blandið hnetunum saman við salatið og berið fram.

Filed under: chili pipar, kóríander, kúmin, klettasalat, laukur, Salöt, svartur pipar, túrmerik, trönuber, valhnetur

Blómkálssúpa með smjörbaunum

Þessi súpa er ekkert nema bara hollusta. Allt sem að í hana fór var hollt og nærandi fyrir líkamann auk þess að vera einnig gott. Þetta er hins vegar ekki hin hefðbundna blómkálssúpa sem þið þekkið og hafið fengið áður. Þessi er bragðmikil og virkileg matarmikil.

Mig langar að fjalla aðeins um blómkál og næringargildi þess. Blómkál flokkast sem eitt af hinu svokallaða cruciferous grænmeti sem eru þær grænmetistegundir sem alltaf er talað um í sambandi við forvarnir gegn krabbameini. Spergilkál hefur þá yfirleitt fengið hvað mesta athygli, en blómkálið er ekki síður gott og næringarríkt. Blómkál inniheldur mikið af C-vítamíni, K-vítamíni og fólínsýru auk þess að innihalda fjöldann allan af öðrum næringarefnum sem eru góð fyrir líkamann. Það inniheldur omega 3 í formi ALA fitusýru og vinnur það með K-vítamíninu gegn bólgum í líkamanum. Túrmerikið vinnur svo auk þess líka gegn bólgum og má því segja að þessi súpa sé eiginlega alveg sérstök þegar litið er til samspils innihaldsefnanna og áhrifa þeirra á líkamann.

Ég er svolítið gjörn að meta næringargildi matar út frá litum vegna þess að litsterkur matur er yfirleitt sérstaklega hollur fyrir líkamann. Sumir vilja helst ekki nota rauðrófur, tómatvörur eða túrmerik af því það er gjörsamlega vonlaust að ná þeim blettum úr fötum, en þetta eru hins vegar þær fæðutegundir sem innihalda hvað mest af plöntuefnum (phytochemicals) sem eru svo ótrúlega mikilvæg fyrir varnir líkamans gegn ýmsum kvillum, t.d. krabbameini. Til dæmis er plöntuefnið sem finnst í tómötum, þ.e. lycopene, sérstaklega virk forvörn gegn blöðruhálskirtilskrabbameini og yfirleitt er hvað mest af lycopene í unnum tómatvörum, þ.e. tómatmauk og sólþurrkuðum tómötum. Ég mun fljótlega birta grein hér sem ég er að vinna í sem fjallar um plöntuefnin og mismunandi tegundir þeirra.

En þrátt fyrir að blómkálið sé nánast litlaust þá er það langt frá því að vera næringarsnautt. Sama er að segja um hvítlaukinn og laukinn sem er ekki sparaður í þessari uppskrift og gera einstakt bragð. Ekki hafa áhyggjur af því að kæfa næsta mann eftir þessa máltíð, vegna þess að hvítlaukurinn er það mikið eldaður að hann á ekki að finnast mikið. Smjörbaunirnar eru svo algjört ofurfæði, einstaklega ríkar af trefjum, járni, magnesíum, fólínsýru og fleiri mikilvægum næringarefnum. Smjörbaunir eru fitusnauðar og kólesteróllækkandi og því góðar fyrir þá sem eru með hátt kólesteról sem og þá sem eru með sykursýki. Það ættu allir að reyna að komast upp á lagið með að elda úr smjörbaunum. Þær eru heppilegar í buff, súpur, pottrétti og margt fleira.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: mangó
Grænmeti: blómkál, laukur
Krydd: hvítlaukur, túrmerik, svartur pipar, cumin, paprika, chili, steinselja
Braunir og kornmeti: smjörbaunir


Blómkálssúpa
6-8 manns

2 blómkálshausar
2 laukar
1 heill hvítlaukur
3 msk. kókosolía
2 msk. grænmetiskraftur frá Himneskri hollustu
2 tsk. salt – herbamare með kryddjurtum
½ tsk. túrmerik + svartur pipar
½ tsk. cumin
1 tsk. paprikukrydd
1,5 l vatn
½ – 1 tsk. þurrkaðar chiliflögur
2 dósir smjörbaunir – skolaðar
2 msk. mangó chutney
salt og pipar eftir smekk
fersk steinselja til skrauts (má sleppa)

Merjið hvítlaukinn og látið anda. Hitið olíuna í stórum potti og steikið laukinn og hvítlaukinn í 2-3 mínútur. Bætið þá túrmeriki, svörtum pipar og chiliflögum á pönnuna og steikið í aðrar 2 mínútur. Bætið blómkálinu næst í pottinn og svo vatninu, grænmetiskraftinum og saltinu. Látið suðuna koma upp og sjóðið í um 10 mínútur eða þar til blómkálið er orðið mjúkt í gegn. Maukið súpuna þá með töfrasprota og kryddið með paprikukryddi,cumini og mangó chutney. Bætið að lokum smjörbaunum saman við og látið þær hitna í gegn. Skreytið með paprikukryddi og ferskri steinselju. Berið fram með nýbökuðu brauði.

Filed under: blómkál, chili, hvítlaukur, laukur, mangó, paprika, Súpur, smjörbaunir, smjörbaunir, steinselja, svartur pipar, túrmerik, , , , , , , , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: