Máttur matarins

Fæða sem forvörn

Grillaður hlýri með ferskum aspas og salati

Í gær gerðum við okkur glaðan dag. Ég rölti út í Melabúð og keypti hlýra, ferskan aspas og nóg af brakandi fersku klettasalati í matinn. Ég er enginn sérstakur talsmaður þess að borða mikið grillaðan mat en stóðst ekki mátið í fallega veðrinu í gær. Ég held líka að svo lengi sem maður passar að maturinn brenni ekki á grillinu ætti þessi munaður að vera í lagi stöku sinni. En þessi umfjöllun er nokkuð góð um krabbameinsvaldandi áhrif grillaðs matar. Samkvæmt henni er mun betra að grilla fisk, og langbest að grilla grænmeti, og mikilvægt að hafa hitann ekki of háan og gott að halda áfram að pensla með marineringu eftir að grillun hefst.

Ég horfði fyrir tilviljun á þáttinn Grillað í sjónvarpinu í gær og þar var einn kokkanna að grilla fisk með misó marineringu. Þar sem ég er sérstakur aðdáandi misó varð ég að sjálfsögðu að prófa þetta strax. Ég notað svo afganginn af marineringunni yfir steikta aspasinn. Það kom mjög vel út.

En af því ég ætla ekki að skrifa mikinn fróðleik í þessari færslu þá ætla ég að pósta þessu myndskeiði  sem er frábært. David Servan-Schreiber var algjörlega magnaður maður. Hann skrifaði bókina Anti Cancer sem ég hef svo oft fjallað um áður og breytti algjörlega mínu viðhorfi til matar og annarra umhverfisþátta. Hann lést í fyrra úr krabbameini en hafði þá lifað í um 20 ár eftir að greinast í annað skiptið með heilaæxli. Eftir að hann lést kom út bókin Not the Last Goodbye sem segir frá tímanum frá því að krabbameinið tók sig upp í þriðja skiptið og þar til hann lést. Hann er líklega besta dæmið um það að þrátt fyrir allt er stundum ekki hægt að stöðva mjög erfið og aggressív krabbamein. Hann fór alla leið í hefðbundnum meðferðum sem og óhefðbundnum. Ég er þó algjörlega sannfærð um það eftir að lesa bækurnar hans að hann hefði ekki lifið í öll þessi ár nema af því hann lagði sig fram á öllum vígstöðvum – þ.e. borðaði rétt, var í mikilli líkamsrækt og passaði að lágmarka snertingu sína við krabbameinsvaldandi efni og aðra umhverfiþætti sérstaklega vel.

En yfir í uppskriftina

Grillaður hlýri

500 gr. hlýri

Marinering:

3 msk. ljóst mísó
2 msk. tamari sósa eða soja sósa
2 msk. mirin
2 msk. hrísgrjónaedik
1 msk. hunang
1 msk. chili olía eða repjuolía

Öllu blandað saman í matvinnsluvél eða á annan hátt. Fisknum velt uppúr marineringunni og hann látinn marinerast í 1-2 klst.

Grillið í 3-4 mínútur á hvorri hlið, eða eftir þykkt bitanna.

Ferskur aspas

1 búnt ferskur aspas
2 msk. repjuolía eða önnur bragðlítil olía
1 msk. sesamolía
salt og pipar

Hitið olíuna á pönnu og steikið aspasinn í um 4 mínútur. Saltið og piprið og berið fram.

Salat

1 poki klettasalat
5 kirsuberjatómatar niðurskornir
1/4 rauðlaukur smátt skorinn
2-3 msk. þurrkuð trönuber
2-3 msk. ristaðar furuhnetur

Öllublandað saman í skál.

Dressing
4 msk. sýrður rjómi (10 %)
2-3 msk. dijon sinnep
1 msk. hunang
2 msk. lime safi
3 msk. góð extra virgin ólífuolía – ég notaði A deo1 msk. söxuð steinselja
salt og pipar

Blandið öllu saman í skál og hellið yfir salatið – eða hafið til hliðar fyrir hvern sem er til að hella yfir eftir vild.

About these ads

Filed under: aspas, Bækur, Fiskur, klettasalat, laukur, Meðlæti, Myndskeið, Rannsóknir, Salöt, sítrus ávextir, Sósur, sesamfræ, steinselja, svartur pipar, trönuber, Uppáhalds, , , , , , , ,

Steikt lúða með indversku masala

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:

Grænmeti: tómatar, laukur
Krydd: hvítlaukur, cayenne pipar, sinnepsfræ, karrýlauf, cumin, kóríander, negull

Uppskrift
fyrir 4 

Marinering fyrir lúðu
1 kg. smálúða skorin í bita
¼ bolli ólífuolía eða repjuolía
¼ tsk. cayenne pipar
1 tsk. salt
1 tsk. svört sinnepsfræ möluð í mortéli
1 bolli brauðmylsna (notaði 4 hrökkbrauðssneiðar, malaðar í matvinnsluvél)

Masala

2 msk. ólífuolía
10 karrýlauf
1 ½ tsk cumin
1 ½ tsk. malað kóríander
¼ tsk cayenne
2 maukaðir rauðlaukar
3 hvítlauksrif
3 negulnaglar
1/2  tsk. salt
1 dós af niðurskornum tómötum í dós
1 lítil dós af kókosmjólk (160 ml.)
160 ml. vatn

Blandið öllum innihaldsefnum í marineringunni saman og komið fyrir í ísskáp. Látið marinerast í 2 klst. (ekkert stress þó ef það er minna eða meira).

Maukið rauðlauk og hvítlauk saman í matvinnsluvél.

Hitið ólífuolíu í potti þar til hún er orðin nokkuð heit, bætið þá karrýlaufum út í og látið steikjast í olíunni í um 30 sekúndur. Gott er að loka pottinum á meðan þetta gerist til að fá ekki slettu framan í sig. Hellið svo maukaða lauknum á pönnuna og steikið í um 5 mínútur við miðlungshita. Blandið því næst kryddunum saman við og síðan tómötunum. Látið malla við miðlungshita í 5-8 mínútur eða þar til vökvinn hefur minnkað talsvert. Blandið þá kókosmjólkinni saman við auk þess að fylla dósina einu sinni af vatni og blanda saman við (u.þ.b. 160 ml.). Látið malla í 10 mínútur.

Veltið fiskinum upp úr brauðmylsnunni/hrökkbrauðsmylsnunni. Hellið afganginum af marineringunni á pönnuna og steikið fiskinn í 2-3 mínútur á hvorri hlið. Berið fram með brúnum hrísgrjónum og naan brauði.

Filed under: chili, Fiskur, hvítlaukur, karrýlauf, kóríander, kúmin, laukur, Meðlæti, negulnaglar, sinnep, svartur pipar, tómatar, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , ,

Tælenskur rækjuréttur með rauðu karrý

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: sítrus ávextir
Grænmeti: laukur
Krydd: hvítlaukur, cumin, kóríander, basil

Uppskrift
fyrir 4

500 gr. risarækjur
1 msk. kókosolía
2 tsk. cumin fræ
8 stór hvítlauksrif gróft söxuð
4 skarlottulaukar saxaðir
2 msk. rautt karrýmauk
1 dós kókosmjólk
2 msk. fiskisósa
1 msk. sojasósa
2 tsk. hrásykur
safi úr einni límónu
1/2 bakki ferskt kóríander
1/3 bakki ferskt basil

Byrjið á því að saxa hvítlaukinn og látið hann anda. Hitið olíuna á pönnu (helst wok) og steikið hvítlaukinn, skarlottulaukinn og cumin fræin við miðlung hita í um 3 mínútur. Bætið þá karrý maukinu saman við og steikið í 2 mínútur til viðbótar. Bætið því næst kókosmjólk, fiskisósu, hrásykri, basil og límónusafa út í og látið suðuna koma upp. Lækkið undir og látið malla í 4-5 mínútur. Bætið rækjum og kóríander út í og látið malla í aðrar 3-4 mínútur. Berið fram með brúnum hrísgrjónum og naan brauði.

Filed under: basil, Fiskur, hvítlaukur, Karrý, kóríander, kúmin, laukur, Uppáhalds

Sparibleikja með rauðu karrý og spínati

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Grænmeti:
spínat
Krydd og kryddjurtir: hvítlaukur, engifer, chili, túrmerik, svartur pipar, steinselja

Uppskrift
fyrir 4

4 lítil bleikjuflök
salt og nýmalaður svartur pipar
2 msk. extra virgin ólífuolía
1 msk. kókosolía
4 hvítlauksgeirar marðir
1 tsk. ferskt engifer rifið
1/2 ferskur rauður chili smátt saxaður (má sleppa)
3 msk. rautt karrýmauk
1 tsk. túrmerik
nýmalaður svartur pipar
1 dós kókosmjólk
1 tsk. hrásykur
4 lime lauf (eða safi úr einni límónu)
2 pokar spínat
1 msk. fiskisósa
1 msk. sojasósa

Hitið ofninn upp í hæsta mögulega hita og stillið á grill.

Merjið hvítlaukinn og látið hann anda.

Leggið bleikjuflökin í ofnskúffu og hellið extra virgin ólífuolíu yfir. Kryddið með salti og nýmöluðum svörtum pipar og leggið til hliðar.

Hitið kókosolíu á wokpönnu og steikið saman hvítlauk, engifer, chili, karrýmauk, túrmerik og svartan pipar í um 3 mínútur. Bætið spínati saman við og látið spínatið mýkjast upp. Bætið því næst kókosmjólk, hrásykri, lime laufum, fiskisósu og sojasósu saman við og látið suðuna koma upp. Lækkið undir og látið malla við lágan hita á meðan fiskurinn grillast.

Grillið fiskinn í ofni í um 3-5 mínútur eða þar til hann er næstum grillaður í gegn.

Berið fiskinn fram á spínatbeði og skreytið með ferskri steinselju.

Filed under: chili, engifer, Fiskur, hvítlaukur, Karrý, spínat, steinselja, svartur pipar, túrmerik, Uppáhalds, , , , ,

Laxamauk með þistilhjörtum og kapers

Þegar ég stofnaði þessa síðu setti ég mér ákveðnar óformlegar grunnreglur. Til að mynda var ég ákveðin í því að skrifa ekki um það sem má ekki, þ.e.a.s. vera ekki með áróður um það að fólk verði að hætta að borða hitt og þetta til þess að koma í veg fyrir að það fái krabbamein. Ég setti mér einnig nokkrar reglur um þær uppskriftir sem ég ætlaði að birta á síðunni. Ein af þeim reglum var sú að ekki mætti vera reyktur matur í uppskriftunum. Ástæðan fyrir því er sú að mikil neysla reykts matar er talið auka líkurnar á krabbameini í vélinda, maga og ristli. Þegar ég var að vafra um á netinu fyrir nokkru síðan og lesa mig til um áhrif reykts matar á líkurnar á að fá krabbamein rambaði ég niður á gamla grein frá 1958 sem birtist í British Journal of Cancer. Í greininni (sem finnst hér á síðunni undir greinar) kemur fram að há tíðni magakrabbameins á Íslandi, á árum áður, var hægt að rekja til mataræðis þess tíma, sem samanstóð að miklu leyti á reyktu kjöti og reyktum fisk auk þess að innihalda lítið af ávöxtum og grænmeti.

Fyrrgreinda reglu verð ég þó að brjóta í þetta sinn. Það eru tvær ástæður fyrir því, annars vegar að þetta er reyktur lax, sem inniheldur mikið magn af omega 3 fitusýrum sem eru hvað áhrifaríkasta vörnin gegn krabbameini, þ.e.a.s. með því að vinna á bólgum í líkamanum og koma því í veg fyrir að krabbamein myndist í bólguvefjum, eins og algengt er. Hin ástæðan er einfaldlega sú að stundum eru hlutirnir það góðir að maður þarf að leyfa sér að njóta þeirra, þótt sjaldan sé. Það á við um þennan rétt. Hann er þó ekki alslæmur heilsulega séð. Hann inniheldur graslauk, capers, þistilhjörtu, rauða pariku og klettasalat sem ættu að geta unnið á móti þeim reykta laxi sem uppskriftin inniheldur. Allt snýst þetta jú um jafnvægið.

Tilvist þessarar uppskriftar má rekja til heimsóknar okkar fjölskyldunnar á stað í Vancouver sem heitir Medina og er á Beatty street. Þetta er æðislegur staður til að fara í hádegismat á, eða í brunch á laugardegi eða sunnudegi. Medina er staðsettur við hliðina á stað sem heitir Chambar og er líka alveg frábær. Hann er þó töluvert fínni og dýrari, en algjörlega þess virði þegar tilefnið er við hæfi. Við fórum í hádegismat á Medina og pöntuðum m.a. Ciaböttu með rjómaostsblöndu sem samanstóð af reyktum laxi, capers og þistilhjörtum. Okkur fannst graslaukurinn passa virkilega vel með og svo smá sítrónusafi til að kalla fram bragð og búa til ferskleika.

Hér kemur okkar uppskrift:

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: sítrus ávextir,
Grænmeti: klettasalat, laukur, þistilhjörtu, paprika

Uppskrift
gerir 8-10 snittur

1 1/2 bolli reyktur lax smátt skorinn
3 msk capers
200 gr. rjómaostur (philadelphia eða sambærilegur)
2 msk þistilhjörtu í marineringu/olíu smátt skorin
1 msk ferskur graslaukur niðurskorinn
safi úr 1/2 sítrónu
nýmalaður svartur pipar
1 rauð paprika niðurskorin
2 bollar klettasalat
1 súrdeigsbaguettebrauð niðurskorið

Blandið saman laxi, rjómaosti, capers, þistilhjörtum, graslauk, sítrónusafa og svörtum pipar í skál. Skerið baguettebrauðið í sneiðar og berið laxamaukið á hverja sneið. Setjið klettasalatið ofan á laxamaukið og á endanum paprikubitana. Berið fram.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: Þistilhjörtu, Fiskur, klettasalat, laukur, paprika, sítrus ávextir, Smáréttir, svartur pipar, Uppáhalds, Uppskriftir, , , , , , , ,

Indverskur fiskréttur með fersku kóríander og kasjúahnetum

Þetta er mildur indverskur fiskréttur sem flestum ætti að finnast góður. Hneturnar og fræin mýkja hann og gefa honum ákveðna fyllingu. Tómatarnir og kóríanderið mynda svo ferskleika sem léttir réttinn mikið. Ég notaði steinbít. Mér finnst steinbítur mjög góður, ekki feitur og í þurrari kantinum. Það er þó algjörlega undir hverjum og einum komið hvaða fiskur notaður er. Fyrir þá sem eru hrifnir af þorski þá væri hann örugglega frábær í þennan rétt, einnig koli, smálúða og ef til vill risarækjur. Ég á líka örugglega eftir að gera þennan rétt einhvern tíma með tófu. Þegar sojaafurðir eru notaðar saman með túrmeriki aukast krabbameinshamlandi áhrifin mikið. Sama er að segja um túrmerik þegar það fer saman með svörtum pipar (sjá grein hér).

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: sítróna
Grænmeti: tómatar
Krydd og kryddjurtir: engifer, hvítlaukur, chili, túrmerik, svartur pipar, garam masala ( kardimommur, negulnaglar, svartur pipar, kóríander)
Hnetur og fræ:
kasjúahnetur, sólblómafræ

Uppskrift:
fyrir 4-6

600 gr. steinbítur
2 tsk engifer maukað
2 hvítlauksgeirar maukaðir
1 tsk sítrónusafi
1 tsk salt
1/2 tsk chili krydd
1 dós kókosmjólk
20 stk kasjúahnetur
3 msk sólblómafræ
2 tsk kókosolía
1 stór hvítlauksgeiri maukaður
1/2 tsk túrmerik
nýmalaður pipar
1 tsk malað kúmin
1 tsk paprikukrydd
1 msk tómatmauk
2 stórir þroskaðir tómatar maukaðir í matvinnsluvél eða smátt saxaðir
1 1/2 tsk garam masala
1/4 bolli ferskt kóríander smátt saxað
salt eftir smekk

Sneiðið fiskinn niður í bita og setjið í skál með sítrónusafa, engiferi, hvítlauk, chilikryddi og salti. Blandið vel og látið liggja í marineringu í 30-40 mínútur.

Hellið 1 bolla af kókosmjólk í matvinnsluvél. Bætið kasjúahnetum og sólblómafræjum út í og blandið þar til hneturnar hafa maukast.

Hitið kókosolíu á pönnu og steikið hvítlaukinn á miðlungshita í 2-3 mínútur. Bætið þá túrmeriki, smá nýmöluðum pipar, möluðu kúmini, paprikukryddi á pönnuna og steikið í 1-2 mínútur til viðbótar. Bætið þá tómatmauki og maukuðum tómötum út í og steikið í 2-3 mínútur í viðbót.  Bætið kókosmjólkurblöndunni á pönnuna og blandið vel. Látið suðuna koma upp. Bætið þá fiskinum út í og blandið vel. Bætið því næst garam masala, fersku kóríander og afganginum af kókosmjólkinni út í. Sjóðið í nokkrar mínútur, eða þar til fiskurinn er eldaður í gegn. Saltið aukalega eftir smekk. Berið fram með hrísgrjónum og naan brauði.

Add to DeliciousAdd to DiggAdd to FaceBookAdd to Google BookmarkAdd to Twitter

Filed under: chili, engifer, Fiskur, hvítlaukur, kasjúahnetur, negulnaglar, sítrus ávextir, sólblómafræ, svartur pipar, túrmerik, Uppskriftir, , , , , , , , , , , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: