Máttur matarins

Fæða sem forvörn

Nýtt ár með ramen súpu

Jæja, þá er nýtt ár gengið í garð. Ég er með mikið samviskubit eftir erfiða ritstíflu. Ég verð eiginlega að viðurkenna að ég fékk algjört ógeð á tölvunni minni þann 14. desember síðastliðinn, þegar ég skilaði ritgerðinni minni, og hef bara nánast ekki tekið hana fram síðan þá. En með nýju ári hef ég hug á að vera duglegri en nokkru sinni fyrr, því að nú eru námsbækurnar ekki lengur að þvælast fyrir mér fram eftir nóttu og um allar helgar. Það má eiginlega segja að árið 2011 hafi verið ár stöðnunar hjá mér. Þegar ég lít yfir árið þá finnst mér ég hafa lært ansi fátt nýtt þegar kemur að heilsu og efni þessarar síðu. Það er að sjálfsögðu ekki rétt því ég las margar góðar bækur og borðaði margt nýtt og ljúffengt. Auk þess jókst fjöldi lesenda mikið og vonandi fleiri vaknað til meðvitundar um mikilvægi þess að borða holla fæðu.

Í fyrra skrifaði ég lista yfir helstu nýjungarnar sem ég kynntist á árinu. Ég hef hugsað mér að gera það líka núna. Svo í framhaldinu langar mér að benda ykkur á nokkrar góðar bækur sem ég mæli sérstaklega með. En við skulum byrja á nýjungunum.

Það sem kemur fyrst upp í hugann er mísó. Þrátt fyrir að hafa notað mísó aðeins í Vancouver  má eiginlega segja að ég hafi uppgötvað misó á nýjan hátt á þessu ári. Gwyneth Paltrow hafði nokkuð með það að gera þar sem mísó dressingin hennar er alveg æðisleg. Hana hef ég gert ansi oft á þessu ári og sett mitt handbragð á hana eins og sjá má í rauðrófusalatinu sem ég birti hér fyrir nokkrum mánuðum. Eini ókosturinn við misó er að það er ansi dýrt, og kvarta ég nú sjaldan yfir verði á mat svo lengi sem gæðin eru til staðar. Það furðulega við það er að í Vancouver er misó mjög ódýrt en þegar ég bjó þar kunni ég ekki að nota það. Kínóa er hins vegar mjög dýrt í Vancouver en á nokkuð viðráðanlegu verði hér á landi, þökk sé Sollu snillingi. Þannig að önnur nýjungin á árinu verð ég að segja að sé kínóa. Kínóa er algjört ofurfæði, sem hægt er að nota í óteljandi rétti. En það sem ég hef mest notað það í eru salöt, grautar og súpur. Á nýja árinu ætla ég mér hins vegar að þróa gott kínóanammi og fleira úr þessu einstaka undrafræi.

Hvað bætiefni varðar langar mig að nefna grænt duft sem ég byrjaði að taka á árinu. Það kallast pHion Green Superfood og inniheldur gríðarlega mikið magn af þurrkuðum fræjum, grænmeti, spírum, höfrum o.fl. sem inniheldur ógrynni af krabbameinshamlandi plöntuefnum. Þessi vara held ég að sé algjörlega einstök hvað gæði og innihald varðar. Ég hef yfirleitt blandað einni teskeið út í safa eða smoothie á morgana og drukkið. Annað bætiefni sem mig langar að nefna en ég hef þó tekið í nokkur ár er Chlorella. Þegar kemur að forvörnum gegn krabbameini og bætiefnum í meðferð hef ég tekið eftir því að Chlorella er mjög oft nefnd. Chlorella er grænn þörungur sem inniheldur mikið magn andoxunarefna á borð við C-vítamín og Beta karótín. Chlorella inniheldur einnig mjög mikið magn blaðgrænu, sem er grundvöllur ljóstillífunar í plöntum.  Auk þess benda rannsóknir til þess að chlorella bindist við efni sem geta valdið krabbameini og komi í veg fyrir eða minnkað virkni þeirra (heimild). Þriðja bætiefnið sem ég ætla að nefna og var nýjung á árinu 2011 var Royal Jelly. Royal Jelly er afurð býflugna og inniheldur gríðarlega mikið magn næringarefna og amínósýra. Rannsóknir benda til þess að Royal Jelly sé bólguhamlandi og geti haft hamlandi áhrif á vöxt krabbameins. Ég fann að vísu ekkert mjög mikið af efni um þetta en endilega googlið og lesið ykkur til um þetta merkilega bætiefni. Að lokum vil ég benda ykkur á bætiefni sem heitir Liver blend og er frá Solaray. Bækur sem fjalla um mataræði og forvarnir gegn krabbameini leggja yfirleitt mikla áherslu á neikvæð áhrif sykurs á vöxt og myndun krabbameins. Í því sambandi er yfirleitt alltaf talað um mikilvægi lifrinnar þegar kemur að því að vinna úr sykri í líkamanum (endilega skoðið frábæra grein um þetta sem birtist á heimasíðu New York Times, sjá hér). Þetta bætiefni er frábært fyrir þá sem detta stundum í sykurinn (eða áfengið) og aðstoðar líkamann þá við að vinna úr honum. Liver blend er blanda af mjólkurþistli (milk thistle) og fíflum (dandelion), en einnig eru jurtirnar burdock, ætiþistlar, þari og piparmynta í blöndunni. Ég mæli með smá lifrardetoxi núna eftir jólatörnina og þá er þessi blanda alveg tilvalin.

En mig langar einnig að birta holla og næringarríka súpu sem ég er orðin mjög hrifin af. Þetta er mín útfærsla á japanskri ramen súpu. Ramen súpur eru japanskar núðlusúpur sem oft á tíðum innihalda misó. Ég á minn uppáhaldsramenstað í Seattle sem heitir Samurai Noodles. Þegar ég kom til Seattle í ágúst var það nánast mitt fyrsta verk að fara á þennan stað og fá mér ramen súpu með misó og chili. Súpan mín er nú kannski ekki alveg eins háþróuð og sú sem fæst á Samurai noodles en hún er góð og krefst mjög lítillar fyrirhafnar. Hér kemur uppskriftin.

Uppskrift
fyrir 4

1,5 l vatn
3 rapunzel grænmetisteningar
4 msk. misó (bæði hægt að nota ljóst og dökkt misó)
½ púrrulaukur skorinn í þunnar sneiðar
½-1 dl. engifer, skorið í strimla eða eftir smekk
3-4 msk. kryddlegin söl frá íslenskri hollustu
1-2 tsk. chili olía eða eftir smekk (má sleppa)
1 msk. tamari sósa – eða soja sósa
1 bakki baunaspírur
chili flögur eftir smekk
2 kjúklingabringur skornar í munnbita eða 1 kubbur af tófú skorinn í ferninga

Soba núðlur fyrir 4 (má líka nota udon núðlur eða hrísgrjónanúðlur)

Sjóðið soba núðlurnar í potti í aðeins styrri tíma en segir á pakkanum (um tveimur mínútum styttri tíma). Ef þið notið soba núðlur er mjög mikilvægt að láta kalt vatn renna yfir þær strax og vatninu er hellt af þeim, til þess að þær haldi ekki áfram að eldast. Þetta er góð regla með allar núðlur en sérstaklega mikilvægt með soba núðlur.

Hellið vatni í pott. Blandið teningum, misó, púrrulauk, engiferi, chili olíu og tamari sósu saman við. Látið suðuna koma upp. Bætið sölum og kjúklingi/tófú saman við. Látið sjóða í 5 mínútur eða þar til kjúklingurinn er soðinn í gegn eða tófúið heitt í gegn.

Deilið soba núðlunum í skál, hellið súpunni yfir og skreytið með baunaspírum og chiliflögum.

Gangi ykkur vel og verði ykkur að góðu.

About these ads

Filed under: chili, engifer, kínóa, Kjúklingur, laukur, Rannsóknir, Söl, Súpur, Sjávargróður, Tófú, Uppáhalds, Vegan, , , , , , , , ,

My fathers daughter og bláberjamúffurnar hennar Gwyneth

Nýjasta kokkabókin í safnið mitt er bókin My fathers daughter eftir Gwyneth Paltrow. Ég hef fylgst með síðunni hennar, Goop, í talsverðan tíma og veit að hún hugsar mikið um heilsuna. Mér finnst hún líka bara eitthvað svo ótrúlega sæt að ég varð að kaupa mér bókina hennar. Þetta er falleg bók með mikið af girnilegum uppskriftum. Margar hverjar eru þetta uppskriftir að klassískum réttum sem hún hefur skipt út óhollustu fyrir hollari innihaldsefni. Það er ekkert eitt þema sem er gegnumgangandi í bókinni heldur virðast uppskriftirnar vera svona sitt lítið af hverju, en eiga það sameiginlegt að tengjast allar föður hennar á einhvern hátt.

Í inngangi bókarinnar fjallar Gwyneth um pabba sinn og þeirra samband. Þau virðast hafa verið afskaplega náin og tengd feðgin og hennar áhugi á mat sprettur frá ástríðu föður hennar fyrir mat og víni. Hún fjallar um veikindi hans, en hann greindist með krabbamein í hálsi árið 1998. Þegar faðir hennar veiktist varð hún sannfærð um að hann gæti læknast með réttu mataræði og óhefðbundnum lækningum. Hún las sig mikið til um tengsl mataræðis og krabbameins og aðferðir til þess að vinna gegn krabbameini. Hún tileinkaði sér svokallaða macrobiotic diet sem í raun má segja að sé vestræn útgáfa af japönsku mataræði. En henni tókst þó ekki að hafa áhrif á föður sinn sem vissi ekkert betra en pylsur og kínverskan mat. Þetta varð hins vegar til þess að hún sjálf breytti algjörlega sínu eigin mataræði. Hún sneri blaðinu algjörlega við og keypti eingöngu, lífrænan mat, beint af býli, borðaði samkvæmt macrobiotic mataræðinu og sniðgekk mjólkurafurðir, sykur, kjöt, áfengi og glúten. Þessu mataræði hélt hún í talsverðan tíma, eða þar til hún varð ófrísk. Núna fer hún hinn gullna meðalveg sem ég er svo hrifin af. Hún leggur mikið upp úr jafnvæginu og hefur allt það óholla í hófi. Kona að mínu skapi.

Í þessu samhengi langar mig aðeins að fjalla um macrobiotic mataræðið. Í bókinni Life Over Cancer er fjallað talsvert mikið um þetta mataræði, kosti þess og galla.  Þar kemur fram að macrobiotic mataræðið leggi mikla áherslu á grófmeti, grænmeti (mikið um grænmeti af cruciferous tegund líkt og spergilkál og blómkál), fiski og takmarka neyslu ávaxta. Höfundur bókarinnar fjallar um það að hann hafi komist yfir mígreni og magasár á þessu mataræði og í kjölfarið hafi hann farið að skoða áhrif þess á myndun krabbameins. Hann hefur lengi notað ákveðna þætti mataræðisins í ráðgjöf sinni en segir hins vegar að í gegnum tíðina hafi hann áttað sig á því að þessi tegund mataræðis innihaldi ekki næstum allar þær fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini og geti í raun í sumum tilvikum leitt til næringarskorts hjá krabbameinssjúklingum.

En aftur að Gwyneth og bókinni hennar. Ég vaknaði snemma í morgun og bakaði bláberjamúffur fyrir dóttur mína og frábæru pössunarpíurnar hennar. Uppskriftina er að finna í bókinni hennar Gwyneth nema ég gerði nokkrar breytingar á henni. Þetta voru virkilega góðar múffur, góðar með morgunkaffinu, lausar við hvítan sykur, hvítt hveiti og egg. Það eina sem þarf að taka út úr minni uppskrift til að gera hana vegan er AB mjólkin. Ég er voða hrifin af AB mjólk í múffum og brauðum en Gwyneth notaði sojamjólk í sínar þannig að ég prófa það örugglega næst. Hér kemur uppskriftin.

Uppskriftin inniheldur eftirfarandi krabbameinshamlandi fæðutegundir:
Ávextir: bláber

Uppskrift
gerir um 12 múffur

½ bolli ólífuolía
1 bolli AB mjólk
½ bolli maple síróp
¼ bolli agave síróp
1 bolli fínmalað spelt
1 bolli grófmalað spelt
2 tsk. vínsteinslyftiduft
½ tsk. salt
2 bollar frosin/fersk bláber

Hitið ofninn í 180°C.

Blandið þurrefnum saman í skál og vökvanum í aðra skál. Bætið vökvanum hægt og rólega saman við þurrefnin og hrærið. Blandið að lokum bláberjunum saman við. Komið fyrir í múffuformum og bakið í 25-30 mínútur eða þar til múffurnar eru bakaðar í gegn.

Filed under: Bækur, bláber, Morgunmatur, sætindi, Uppskriftir, , , , ,

Krabbamein

Á hverju ári greinast yfir 12 milljónir manns í heiminum með krabbamein og yfir 7 milljónir deyja vegna sjúkdómsins. Þrátt fyrir þessar ógnvekjandi tölur er krabbamein sjúkdómur sem margir telja að hægt sé að koma í veg fyrir með heilbrigðum lífstíl og réttu mataræði. World Cancer Research Fund hefur fullyrt að þriðja hvert krabbameinstilfelli tengist beint lélegu mataræði og þá yfirleitt skorti á fæðu úr plönturíkinu. Af þessu leiðir að óhollt mataræði er orðið gífurlega alvarlegt vandamál í heiminum og er brýnt að gripið sé inn í með uppfræðslu um nauðsyn holls mataræðis og heilbrigðra lifnaðarhátta. Fjöldi rannsókna sýna fram á mátt vissra fæðutegunda til þess að vinna gegn krabbameinsfrumum í líkamanum og þannig uppbyggingu lífshættulegra meina.

Staðreyndir

Ekkert lyf eða vítamín getur komið í stað heilsusamlegs mataræðis, sem er uppfullt af næringu úr jurtaríkinu, snautt af mettaðri fitu, ríkt af fjölómettuðum omega-3 fitusýrum og þar sem trefjaríkar kornvörur eru kjölfestan í þeim kolvetnum sem borðuð eru.
Tengsl milli krabbameins og bólgu eru mikil og margar tegundir æxla virðast helst myndast í bólguvef. Ýmsir bólgusjúkdómar auka því líkurnar á krabbameini í viðkomandi líffærum.
Mikil neysla á fæðu sem inniheldur óholla fitu, sykur og rautt kjöt samfara skorti á fæðu úr jurtaríkinu veldur bólguhvetjandi ástandi í líkamanum, sem á sama tíma eykur líkurnar á myndun krabbameins.
Omega-3 fitusýrur eru bólguhemjandi á meðan omega-6 fitusýrur eru bólguhvetjandi. Því er mikilvægt að jafnvægi sé milli þessara tveggja fitusýra í líkamanum.
Flestir innbyrða u.þ.b. 25 sinnum meira af omega-6 fitusýrum en omega-3 fitusýrum. Þetta stuðlar að bólguviðbrögðum í líkamanum sem getur aukið líkurnar á krabbameini.
Enginn getur útrýmt hættunni á því að þróa með sér krabbamein. En fólk getur hins vegar minnkað líkurnar talsvert með því að taka ábyrgð á eigin heilsu og gera þær lífstílsbreytingar sem nauðsynlegar eru.

Hafa samband

Ég heiti Þórunn Steinsdóttir og er lögfræðingur og einnig mikil áhugamanneskja um matargerð, holla lifnaðarhætti og forvarnir gegn krabbameini. Ég eyði miklum tíma í matargerð og að kynna mér mikilvægi heilbrigðs mataræðis sem forvörn gegn krabbameini. Hér mun ég miðla upplýsingum um efnið og uppskriftum sem innihalda fæðutegundir sem vinna gegn krabbameini.
Endilega sendið mér tölvupóst ef upp vakna spurningar um efni síðunnar á matturmatarins@gmail.com.

Sláið inn tölvupóstfang og ýtið á "gerast áskrifandi"

Join 359 other followers

Flokkar

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 359 other followers

%d bloggers like this: